24 May 2018

අයන්න කියන්න ලොවටම ඇහෙන්න


'ලේ හැලුනේ නෑ, සුද්දා තරහ වුනෙත් නෑ; යන්න ගියෙත් නෑ, නොගිහින් හිටියෙත් නෑ.'  ඒ නන්දා මාලිනී අසූව දශකයේ අග භාගයේ එළිදැක්වූ 'පවන' ප්‍රසංගයේ ජනප්‍රිය ගීතයක මතකයේ රැඳුනු වචන කිහිපයක්. මේ 'නිදසස් බයිලාවට' සුනිල් ආරියරත්න මෙහෙමත් දෙයක් එකතු කරලා තිබුනා: 'නෑ බැට කෑවේ නේරු පාටෙල් වාගේ, නෑ දිවි දුන්නේ මහත්මා ගාන්ධි වාගේ.'

නිදහසේ කතාව ඔහොමයි එයාලා අපට කිව්වේ.  එතකොට 1815 දී, 1818 දී, 1848 දී සහ ඒ අතර සහ ඉන් පසුව කව්රුවත් බැට කාලා නෑ, කව්රුවත් දිවි දුන්නේ නෑ, ලේ හැලුනෙත් නෑ, පන්සල් විනාශ වුණෙත් නෑ, පොත්ගුල් ගිනිබත් වුණෙත් නෑ, මුඩුබිම් පනතක් ගෙනාවෙත් නෑ, හරිද?

ඉතිහාසය ලියන්නේ ඔහොමයි.  අංක ගණිතය වගේ. සමහර දේවල් එකතු කරනවා, සමහර දේවල් අඩු කරනවා, වැඩිකරනවා. සුනිල් ආරියරත්න, නන්දා මාලිනී වගේම වෙනත් අයත් මේ ඉතිහාස කතා බෙදනවා.  බෙදපු දේවල් අහුලා ගන්න අය ඒවා වළඳනවා, වමාරනවා.  

'ජනවාර්ගික අර්බුදය' කියන එකත් මේ අපූරු සුත්‍රයට අවනතයි.  මුල කොතනද කියල ඇහුවොත් එක එක උත්තර ලැබෙනවා. මේ වගේ:

එළාර-දුටුගැමුණු සටනින් නේ පටන් ගත්තේ. අසූව දශකය පුරා ආරක්ෂක අංශ විසින් ඉතා දරුණු විදිහට ඉවක් බවක් නැතිව දෙමල තරුණයින් ඝාතනය කරපු නිසා.  කළු ජූලියෙන්. නෑ, 1983 ජුලි 23වෙනිදා සොල්දාදුවෝ 13 දෙනෙක් මරපු නිසා.  පිස්සුද, ඕකට මුල 1976 මයි 14දා ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ වඩුකොඩ්ඩේයි (බටකොට්ටේ) හිදී ඊලාම් කියල වෙනම රටක් වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට ගත්ත තීන්දුවයි. 

නෑ බං, යාපනේ නගරාධිපති ඇල්ෆ්‍රඩ් දුරේයප්පා ඝාතනය කෙරුවේ ඊට කලින්නේ; ඒ කියන්නේ 1975 ජූලි 27.  එතකොට ඊට කලින් විවිධ අගමැතිවරු විවිධ දෙමළ නායකයින් එක්ක ගහපු ගිවිසුම්, ධර්මපාල ගේ සිංහල ජාතිවාදය? 

ඔය කියන ගිවිසුම් වල බොහෝ දේවල් පසු කාලයේ ක්‍රියාත්මක වුනා. ධර්මපාලගේ සිංහල බෞද්ධ පුනරුදය ට ගොඩාක් කලින් නේ අරුමුගම් නාවලර් ගේ දෙමළ හින්දු පුනරුද ව්‍යාපාරය පටන් ගත්තේ.  

ඕව වැඩක් නෑ නිදහස කියන්නේ හැමෝම එකතුවෙලා දිනාගත්ත දෙයක්. පොන්නම්බලම් අරුනාචලම්, පොන්නම්බලම් රාමනාදන්, ටී.බී. ජයාහ්, රසීක් ෆරීඩ් වගේ අය ඩී.බී. ජයතිලක, ඩී.එස් ලා එක්ක එකටයි සටන් කෙරුවේ.  

එහෙමද? එතකොට රාමනාදන් ලංකාවේ පළමු විශ්වවිද්‍යාලය යාපනේම හදන්න ඕන කියල කිව්වේ ඇයි?  1815 ඉඳල 1948 වෙනකල් සිංහල මිනිස්සුම ඝාතනය වුනේ ඇයි? ඔය බහු-ජාතික, බහු-ආගමික කතාන්දරය ට අනුකූලව අඩුම තරමින් වාර්ගික අනුපාතවලටවත් ඝාතන සිද්ද නොවුනේ ඇයි?

පොඩ්ඩක් ඉන්න. මේ කිසිම දෙයක් වැදගත් නෑ. එකම දෙයයි මේ අර්බුදයට අදාළ වෙන්නේ. බණ්ඩාරනායක ගෙනාපු භාෂා පනත.  

ඔන්න ඔහොමයි කතාව ඉවර වෙන්නේ. 

හරියට සුනිල් ආරියරත්නගේ 'ලේ හැලුනේ නෑ' කතාව වගේ ජනවාර්ගික අර්බුදයේ 'අයන්න' ඕකයි කියල අපට කියල දෙනවා සමහර ඉතිහාසාඥයින්.  ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල රාජ්‍ය භාෂාව විය යුතුයි කියපු ඒ කතාවේ 'ඉංග්‍රීසි වෙනුවට' කියන කෑල්ලත් හලනවා. ඒ පනත හරහා දෙමළ ජනතාවට කළ අසාධාරණය පසුව නිවැරදි කරපු බවත් හලනවා.  ඉතුරු වෙන්නේ සිංහල ජාතිවාදී 'අයන්නක්'.

අවුරුදු 131ක් ඉංග්‍රීසි රාජ්‍ය භාෂාව හැටියට තිබුන ඉතිහාසයත්, ඒ ඉතිහාසය තුල සිංහලයින් දසදහස් ගණනක් ඝාතනය  කල බවත් මේ රාජ්‍ය භාෂා දේශපාලනයට අදාළ නැද්ද එතකොට? ඒ කාලය තුල විවිධ පීඩා වින්ද සිංහලයින්ගේ වේදනාව හඳුනාගෙන දේශපාලන බලය ලබාගැනීම සඳහා බණ්ඩාරනායක එය පාවිච්චි කරපු බැවින් සිංහලයින් ජාතිවාදී කියල කියන්න පුලුවන්ද?  නැත්තම් බණ්ඩාරනායක කියන්නේ පට්ට කපටි තුට්ටු දෙකේ දේශපාලනාඥයෙක් කියල ද හිතන්න වෙන්නේ? 

ඉංග්‍රීසි රාජ්‍ය භාෂාව හැටියට තිබුන ඉතිහාසය අදාලම නැද්ද, අප නැවත අසමු.  ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමෙන් වගේම සුද්දගේ ආගම වැළඳ ගැනීමෙන් වාසි ලබාගත් අය ඒ හරහා සමාජයේ අත්පත් කරගත් දේ ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කල බව මෙතැනදී අමතක කරමු ද? එතකොට ඉතිහාස පොතේ කොළ කීයක් අඩු වෙයි ද?

බණ්ඩාරනායක භාෂා පනත ගෙනෙද්දී දෙමළ භාෂාවට අසාධාරණයක් නොකරා නම්, ඒ එක්කම ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉවත් නොකරා නම් මේ කතාන්දරය වෙනස් විදිහකට දිග හැරෙන්න තිබුනා, ඇත්ත.  අරක කෙරුවනම්, මේක නොකෙරුවා නම් වගේ කතා ශතවර්ෂ ගණන් කියව කියව ඉන්න පුළුවන්.  

ඒත් 'ඉතිහාසයට' ඕව වැදගත් නැහැ. වැදගත් වෙන්නේ අකුරු. හෝඩිය. අකුරු මකල නැති හෝඩියක්.  විශේෂයෙන්ම 'අයන්න' තියෙන හෝඩියක්.  විශේෂයෙන්ම 'අයන්න' හරියටම හඳුනාගන්න උවමනාවක්.  නැත්තම් ඉතින් ඉතුරු වෙන්නේ වියන්න්යි, කායන්නයි, රයන්නයි.    



"මගේ ඇස අග" තීරුවේ තවත් ලිපි

ගම සුජීලගේ, ගම හදන්නෙත් සුජීලා හොඳේ?
ලාස්ට් මෑන් හැව් චාන්ස්
සඳට නොලියූ කවියක් 
අහඹු පොතක අහඹු පිටුවක හමුවිය කවියක් අහඹුම නොවන'
මේවා මොන ජීවිත ද බං?'  
    

The real fears of the Yahapalanists



Minister Mangala Samaraweera, speaking to the media at the Finance Ministry on Tuesday (May 22) stated that knowing well the crimes committed by Gotabhaya Rajapaksa, he in fact is frightened of the former Defence Secretary.  That’s political-speak, obviously. Mangala, after all, was never scared of the LTTE, was never scared of Chandrika Kumaratunga and certainly not of Ranil Wickremesinghe, even though all these individuals were directly or indirectly involved in all kinds of terrible crimes.  

Moreover, someone who didn’t think twice of unleashing a kurundu-polu attack on supporters of his own party and is a prominent member of a corrupt and inept government can’t afford to talk about such fears.  

The truth is that Mangala is fearful for his political future as that of his party and the Yahapalana regime. The same goes for those in the UNP and in the Yahapalana regime — ministers, MPs and backers.  It’s not a gota-baya (fear of Gota) but a pana-baya on account of clearly sliding fortunes.  And barring a highly unlikely turnaround in approval ratings, these people would be scared of anyone, not just Gota. In other words any candidate picked by the Joint Opposition to go against Ranil Wickremesinghe or Maithripala Sirisena or both has excellent chances of becoming the next president.  

The problem is not Gotabhaya but the corruption, nepotism and other abuses of this regime. The Yahapalanists have effectively taken the oomph out of all the slogans used by them in the run up to the January 2015 Presidential Election. Most importantly, claims that Gotabhaya’s program is a carbon copy of the UNP’s vision for the future, are easily dealt with.  If it’s the same program then the only issue at hand is how can deliver. The UNP has proved beyond all reasonable doubt that it is not only a won’t-do-party but more ominously, a can’t-do-party.  In fact, just as it can be argued that no one helped Maithripala Sirisena’s cause than Mahinda Rajapaksa, it’s the Yahapalanists who are giving Gotabhaya’s campaign the biggest boost.  Mangala may believe his fear-mongering would awaken the despondent UNP activist from slumber, but it may very well have the opposite effect: make him/her roll over and sleep longer.  

There’s a simple question which brings us to the real source of fear: why is this government not holding provincial council election?  

The entire country saw how the Yahapalanists were scared out of their wits over facing the voter at the local level. They went to court to subvert this basic exercise in democracy. When the Elections Commission pointed out that objections raised did not apply to as many as 93 local government bodies, they got another set of proxies to object to the original objections. All that had to happen before elections were held.  Both major parties in the ruling coalition were routed.  

Having ‘fixed’ the local government elections act to make a mockery of the much bragged about ‘mixed system’ and still going on to lose, the Yahapalanists started getting nostalgic about proportional representation.  The old foot-dragging card ‘delimitation’ was once again drawn from the pack of limited options.  Faizer Mustapha who played a particularly pernicious role in the courtroom drama regarding local government elections is sitting on relevant legislation.  

The elections for the Eastern, North Central and Sabaraguma Provincial Councils were held on September 8, 2012. The relevant terms ended, therefore, in September 2017.  Elections for the North, Central and North Western Provincial Councils were held on September 21, 2013. The terms are to end four months from now.  

Now if the Yahapalanists and other Devolutionazis were to concede, as they should, that these Provincial Councils are white elephants and that whether or not they exist makes little difference, it would make some sense. They are not ready to do that. If so, the most basic way of affirming political convictions would be to have them function. For this, elections need to be held. They are not being held.

What can we conclude under these circumstances?  We have to assume that the reluctance to hold provincial council elections is not about lacking confidence in the concept. It has to be, then, about fear of losing.  

Those parties currently represented in Parliament don’t seem to be interesting in ‘small elections’.  Mangala’s tirades are about a presidential election.  The President is making noises of a second term. The Joint Opposition or rather the Sri Lanka Podujana Peramuna seems to think that they’ve got the grassroots (following good showing at the local government elections) and therefore there’s no need to test waters; they are impatient to get the big prize. 

Now, whether or not one is ideologically committed to devolution, provincial councils and such, whether or not one is committed to the defeat of Devolutionazis and the abolition of the 13th Amendment and provincial councils, one has to acknowledge that the 13th Amendment still stands. One has to acknowledge that provincial councils exist. Thus, constitutionally and therefore legally, they need to be functional.  Their functionality is dependent on one thing and one thing alone: elections!  

The onus is on the Government to hold elections. Faizer Mustapha, the subject minister, appears to have gone into one of his sporadic long-naps on the matter. The Elections Commission is mandated to follow the relevant rule book.  The Elections Commissioner has to ask the relevant questions from the Government and if necessary seek clarification from court regarding the matter.  

Mangala can fear Gotabhaya. Mangala can fear about his own political future. All Yahapalana politicians can be terrified about going before the people after what happened on February 10, 2018. The Elections Commission need not be scared. It has a job to do.  In fact, one might say that in a context where politicians are scared or pretending to be asleep, the only hope for those who want the relevant constitutional provisions affirmed, is the Elections Commission. 

Mr Mahinda Deshapriya, Sir, how about a media conference to clarify to the general public the status of provincial council elections? 

Read Also:


Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com

18 May 2018

හිරවෙන හිරකරන වචන ගැන



එඩුවාඩෝ ගලියානෝ කියන්නේ උරගුවායි රටේ හිටපු විශිෂ්ට ලේඛකයෙක්. ලතින් ඇමරිකාවේ අතීතය සහ වර්තමානය වගේම සමස්ථ දේශපාලන ආර්ථිකය ගැන විතරක් නෙවෙයි ගලියානෝ ලිව්වේ.  ජීවිතයේ විවිධ දේ ගැන ද, මිනිස් සම්බඳතා ගැනද, මනුස්සකම ගැනද, ආදරය ගැනද ලියන්න අපූරු හැකියාවක් ගලියානෝට තිබුනා.

'නිදාගන්න විදිහක් නැහැ, ඇසිපිය අතර ගැහැණියක් සිරව ඇත; ඇයට යන්න කියන්නත් බැහැ, උගුරේ ගැහැණියක් සිරව ඇති බැවින්.' 

ආදරය ඒ වගේ දෙයක්.  ඒත් ප්‍රේමවන්තයින්ගේ ඇසිපිය අතරෙත් උගුරෙත් සිරවෙන්නේ ගැහැණු විතරක් නෙවෙයි.  වචනත් සිර වෙනවා. සමහර අය ලියන්නේ ඒ නිසා වෙන්න ඕන.  

මීට වසර 10කට පමණ පෙර නවකතාවක් ලියන්න පටන්ගත්තත් ලියවුනේ පිටු දෙකයි.  'නවකතාවක් ලියන්නකෝ' කියල එක්තරා යුවතියක් කළ ඉල්ලීමකට පිළිතුරු දුන්නේ එලෙසයි.  'ඒ පිටු දෙක කියවන්න ආසයි.' ඉතින් ඒ පිටුදෙක කියවන්න දුන්නා ඇයට. කියවලා මෙසේ පැවසුවා: 'ඒ කතාව ලියන්න එපා. දුක වැඩියි.' 

'මේ ලෝකේ සතුට විතරක්ම දනවන කතා තියෙනවද?  ආදරයේ ආනන්දයම ඉල්ලන්නේ මොහොතින් මොහොත වැඩිවන දෙයක් හැටියට තේරුම් ගන්න නිසාද? එහෙම නැත්තම් (අඩුම තරමින්) අඩු නොවන දෙයක් හැටියට.  අසතුටම නෙවෙයි අප සමග රැඳෙන්නේ, ඒත් සතුට හරියට විටින් විට එන යන මිතුරෙක් වගෙයි.  ආනන්දය ඊටත් වඩා විරලයි.  ආශ්චර්යජනකයි කියල හඳුන්වන දේවල් වලට පෙරක්, පසුවක් තියෙනවා. ඒ 'පෙර-පසු' කාල පරාසයන් සුන්දරම නෑ. එහෙම නේද?'

 'ඒ වුනාට!' අත්තම්මගේ තර්කයයි ඇය ඉදිරිපත් කලේ. 

'සුරංගනා කතාවක් ද ඉල්ලන්නේ එහෙනම්?'

'නෑ. සුරංගනා කතාවක් හරියන්නෙත් නෑ. ඉතිං කියන්නකෝ...මේ කතාව ගැන.'

'කතාව ලියන්න ද එපාද?'

'ලියන්න එපා. මට දැනගන්න ඕන ඒ වගේ කතාවක් ලියන්න හිතුනේ ඇයි කියල.'

'ඉතින් ඒක කිව්වොත් කතාවේ සුන්දරත්වය නැති වෙනවනේ.  කවද හරි ඕක ලියල ඉවර වුනොත් ඔයා කියවන එකක් නෑ. කියෙව්වත් විඳින එකක් නෑ. දුක හිතෙන කතාවක් ද, සතුට ගෙනෙන කතාවක් ද කියල දැන්මම කියන්න බැහැනේ.  කොහොම වුනත් ලෝකේ හොඳම නවකතාව බවට පත් වුනත් ඔයාට නම් ඒක නීරස වේවි.  දුක හිතෙන කතාවක් වුනත් ඔයාව හඬවන්න සමත් වන එකක් නෑ. ඒවගේ දේවල් වැදගත්, නැද්ද?'    

'ඔය දේවල් මට අදාළ නෑ. ඕක අතහරින්න. තව ලියන්න එපා. මම කැමති නෑ. එච්චරයි.'

'මම ලියන නොලියන සියලු දේ ගැන අවසන් විනිශ්චය ඔයා සතු ද?'

'එහෙම වෙනවනම් කැමතිද?'

'නෑ. මේ කිසි දෙයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන්න මට නම් උවමනාවක් නෑ.'

'එහෙනම් මොන කෙහෙල්මලකට ද ලියන්නේ?'

'හරියටම කියන්න තේරෙන්නේ නෑ.  ලියන එකේ මොකද්දෝ දෙයක් තියෙනවා. හිතට වද දෙන දෙයක් ගැන මොනතරම් හිතුවත් විසඳගන්න බැරි වෙන අවස්ථා තියෙනවා. ඒත් ලියද්දි දේවල් ලෙහෙනවා.  ඒ කාරණය ගැනම ලියන්න ඕනේ නෑ. මොනවා ලිව්වත් අර හිතට වද දුන්න කාරණය කොහොම හරි සමනය වෙනවා. ලියද්දී උගුර පෑදෙනවා.'   

'ලියද්දි උගුර පෑදෙනවා?  ඇහුවමයි එහෙම දෙයක්. කියන්න හදන්නේ හිතේ අවුල් නිරාකරණය වෙනවා කියන එක වෙන්න ඕන.'

'නෑ, කොහෙත්ම නෑ.  උගුර ගැනම තමයි කිව්වේ.  වැඩියෙන්ම දේවල් හිරවෙන්නේ උගුරේ.  විශේෂයෙන්ම වචන.' 

කතාව වෙන පැත්තකට යොමු වුනා. මම විකටයෙක් ගේ ගානට වැටුනා. ඒත් ආයෙත් ඇහුව කතාව ගැන.

'කෙටි කතාවක්.'

'ඉතින්?'

'මහා ලොකු දෙයක් නෙවෙයි. කිව්වට පස්සේ තරහ යයි ඒ වගේ පුංචි දෙයක් ගැන මෙච්චර දිග කතාවක් ඇද ගත්ත එක ගැන.'

'කියන්නකෝ රවුමේ යවන්නේ නැතුව!'

'එහෙම තමයි මම කතන්දර කියන්නේ. වටේ යනවා.  වටේ යැවෙනවා. කියවන අය එතකොට කල්පනා කරන්නේ මේ මනුස්සය මොනවාද මේ කියන්න දඟලන්නේ කියල.  ඇත්තම කතාව තමයි කියන්න මහා ලොකු දෙයක් නැති එක.  කතන්දර වල මහා ලොකු දෙයක් නෑ. ඒ කියන්නේ "මෙයා කියන්නේ මෙයයි" වගේ නිශ්චිත නිගමන වලට එන්න අමාරුයි.'

'හරි. ඉතින් ඔය වැඩකට නැති කතාව කියන්න කෝ!'

'කියන්න ඉඩ දෙන්නේ නැහැනේ!'

'කියන්න ඕනෙද නැද්ද.'

'අහපු නිසා කියන්නම්.'

'ඉතින් කියන්න!'

'ඇයි හදිස්සි කරන්නේ?'

'ඇයි අදිමදි කරන්නේ?'

'මගේ හැටියක්.  මට අවශ්‍ය වේගයටයි මම කියන්නේ. අපට අවශ්‍ය වෙලාවටම නෙවෙයි උගුර පෑදෙන්නේ.  හරි මොහොත එනකල් ඉන්න ඕන.'

'හරි මොහොත කිව්වේ?'

'මේ මොහොත නෙවෙයි.'

'ඔයා එක්ක බෑ!'

'පුළුවන් වුනානම් වඩා හොඳද?'  

එතනින් කතාව නතර වුනා. 

වචන හිර වෙන්නේ උගුරේම නෙවෙයි. හිතෙයි හදවතෙයි යටිපතුලෙයි හිරවෙන්න පුළුවන් දෙයක් තමයි මේ වචන කියන්නේ.  සමහර වචන නිදහස් කරන්න හිතෙන්නේ නෑ...අර ගලියානෝ ගේ ඇසිපිය අතර, ඔහුගේ උගුරේ හිරවුන ගැහැණිය වගේ.  සමහර අයට ඔය හිරවෙන ප්‍රශ්නේ නෑ.  එහෙ මෙහෙ පාවෙන වචන තෝරලා බේරලා ලස්සනට කැටයම් කරලා කවියක් කතාවක් බවට පෙරලන ව.  එයාලගේ වචන කියවද්දී අපේ උගුරේ වගේම හදවතෙත් හිතෙත් හිරවෙලා තියෙන බොහෝ දේවල් දියවෙලා පිටවෙලා යනවා.  අපට හුස්ම ගන්න පුළුවන් වෙනවා.  එයාල ලේඛකයෝ.  


"මගේ ඇස අග" තීරුවේ තවත් ලිපි

ගම සුජීලගේ, ගම හදන්නෙත් සුජීලා හොඳේ?
ලාස්ට් මෑන් හැව් චාන්ස්
සඳට නොලියූ කවියක් 
අහඹු පොතක අහඹු පිටුවක හමුවිය කවියක් අහඹුම නොවන'
මේවා මොන ජීවිත ද බං?'  

Gota and the existentialist threat he poses



Colombo, or rather certain powerdered, lipsticked and groomed part of the political space it is taken to be, is uneasy. The unease of those who’ve seldom experienced anything but ease comes from a spectre that has haunted them for quite a while but has, since last Sunday (May 14th) become too flesh-and-blood-real for comfort.  In a word (or name), Gota. That’s Gotabhaya Rajapaksa. 

They might think that Gota trespassed, for prime properties in Colombo are not exactly considered the ‘home turf’ of anyone who has roots elsewhere and moreover is not seen by masses as having roots in Colombo. They even believed that Galle Face Green was theirs and thought the Joint Opposition doesn’t have the support needed to fill it on a May Day. One year later, th Kolombians, if you will, have essentially conceded that they don’t have the numbers.  

Galle Face Green, however is ‘public’ and not considered Kolombian; it doesn’t really have the exclusivity flavor that, say, the Colombo Golf Club is endowed with.  Shangri-La is different.  That’s what hurts, obviously.  

On Sunday Gota, who is speculated to be a presidential candidate, unveiled ‘Vision 2030’ for Sri Lanka, a policy statement and a manifesto if ever there was one.  

A shocked Kolombian community has already indulged in fear-mongering. They talk of imminent dictatorship. The more politically aware sections of the Kolombians are careful enough to interject that the present regime is marked by the lack of a program, absence of political will and incompetency. They don’t talk of the nepotism, embezzlement of public funds, abuse of state resources, wastage and all those other things they accused the previous regime of. 

It’s understandable. It was never about cleaning up; it was always a case of having ‘our people running things’.  It would be interesting to revisit ‘the case for regime change’ that was made back in late 2014. Here’s a common enough conversation:

‘We need change, man!’

‘Do you think those who stood with the Rajapaksas or who did Rajapaksa-like things when they were in power can bring about change?’

A few moments of silence and then this: ‘True, but first things first, this lot is bad and we need to get rid of them first!’

That same logic can be applied to any critical political moment, but it is always selectively applied.  Understandable because integrity is not the strongest suit and anyway it was never about theft, mismanagement and being dictatorial. If there are doubts about dictatorship-credentials among the preferred candidate of the Kolombians, that’s Ranil Wickremesinghe, then a close look at the party history, party constitution and relevant political machinations pertaining to the United National Party (UNP) would help dispel them. Add complicity in and deafening silence on the 88-89 bheeshanaya and you get the picture. 

The ‘dictator’ story is not politically innocent. The 1978 constitution was made to make dictators out of those who were elected President.  The 19th Amendment did little to take away the dictatorial powers.  Anyway, if Gota’s track record makes such fears legitimate, then so does Ranil’s and most certainly the Kolombians preferred presidential choice in 2010, Sarath Fonseka.  

It is therefore not about fearing what Gota might to do democracy, for such things were never the concern of the Kolombians who used the related words as and when convenient and dropped them as easily when they became inconvenient.

Here’s a paragraph from something I wrote in December 2017 (‘So who is afraid of Gotabhaya and why’) when Colombo was hit by a spate of anti-Gota posters:

‘There’s another ‘fear-element’ here.  Fear of the man, not for the kind of thuggery he may unleash on the country, but the existentialist threat to those currently in power.  In attacking Gota, the attackers (obviously those currently in power) betray a strong sense of unease.  If Gota was not a threat, then why bother?’  

Here are some facts worth reflecting on. a) We have moved from Family Rule to Royal Family Rule, b) this lot kicked good governance in the teeth less than a week after disposing of Mahinda Rajapaksa, c) it took these people less than two months to rob the Central Bank, d) this government is moving heaven and earth to defend the corrupt judicial system, going to the extent of harassing the one man who has stood up and pointed out the system’s many flaws, Nagananda Kodituwakku, d) this government baton charges, splits skulls and squashes protests the same way the Rajapaksas did but very much earlier into its term comparatively, e) this government has made a mockery of constitutional reform and reconciliation, f) this government has not got into white-vanning mode (yet) but the big bosses aren’t at all uncomfortable with the phenomenon, only back then they used the term ‘vigilantes’ (kalu balallu, kaha balallu, ukusso, People’s Revolutionary Red Army or PRAA, etc etc).   

Does this make Gota a legitimate choice? Well, If he’s as bad as anyone, then he is also as good as anyone. The anxieties of the Kolombians don’t make me lose any sleep, but the key question here is are we so poor, politically, that we can’t think outside of various sections of the ruling class (yes, there are non-Kolombians in it too).  

 ‘We need a strong man’ is a call for a pied-piper.  If ‘strength’ was all that was needed, then Mr Sri Lanka would be good enough. A visionary? Not necessarily.  JR had ‘vision’ didn’t he, and didn’t he orchestrate things to push the country to the bloodbath it suffered at the end of the eighties? 

There’s a criteria that is being ignored: untainted.  This then is a call for supporting two people who are being ignored by the mainstream media for the most part: Naganand Kodituwakku and Rohan Pallewatte.  ‘Gota’ as well as his detractors are indulging in a grand distraction whether they are aware of it or not.  


Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com.  

16 May 2018

සතුරාගේ ධම්මපදයත් කියවමු



දිනය 1993 මැයි 2 දා. ස්ථානය තංගල්ල-මාතර පාරේ තංගල්ල නගරයට ආසන්නව.  ගොවිකටයුතු පර්යේෂණ සහ පුහුණුකිරීමේ ආයතනයේ නිලධාරීන් පිරිසක් කිරිඳි ඔය ව්‍යාපෘතියට අදාළ වැඩසටහනකට සහභාගී වී නැවත කොළඹ බලා ගමන් කරමින් සිටියේ ඒ කාලේ රාජ්‍ය ආයතන වල බහුලව පාවිච්චි කළ කොළ පාට පැජරෝ රථයකයි.

මැයි පළවෙනිදා ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස ඝාතනය කිරීමෙන් පසුව රට පුරා යම් නොසන්සුන්තාවයක් පැවතිනි.  තැනින් තැන සුදු කොඩි වැල් එල්ලා තිබිණ. 

වාහන තදබදයක් හේතුවන් ජීප් රථය හෙමින් ඉදිරියට ගමන් කළේ තරමක් හෙමීට ය.  කොඩිවැල් එල්ලමින් සිටි අයෙක් ජීප් රථය දැක මෙසේ පැවසුවේය: 'ආණ්ඩුවේ වාහනයක් නේද? අඩුම තරීම් කොළපාට කොඩියක්වත් ගහගෙන යන්නේ නැත්තේ ඇයි?'

ඒ මනුස්සයා තමන්ගේ වේදනාව ප්‍රකාශ කළේ එසේය. එවන් වේදනාවන් වලට සංවේදී නොවුනා නොවේ. ඊට වඩා කාරණේ දේශපාලනය වැදගත් යැයි සිතු නිසා මේ ආකාරයට පිළිතුරක් දුන්නෙමි: 'රාජ්‍යය කියන්නේ එකක්, පක්ෂය කියන්නේ තව එකක්.'

තේරුනා ද දන්නේ නෑ. නොතෙරුනාද දන්නෙත් නෑ. වාහනය ඉදිරියට ගිය බැවින් මේවා හරියට නිශ්චය කරන්න පුළුවන් වුනෙත් නෑ. 

පාඩම මෙයයි: රාජ්‍යය, රජය සහ රජයට අදාළ පක්ෂය යන තුන නිතරම පටලවගන්න රටක් මෙය; ඇතැම් විට එසේ පටලවගන්නේ නොදැනුවත්කම නිසා. ඇතැම්විට දන දැනත් පටලවගන්නවා පහසුවට. වාසියට.  දීනකමට.

එබැවින් රාජ්‍ය ආයතන රජයේ ආයතන ලෙසත්, පක්ෂයේ දේපල ලෙසත් දකින්න පෙළඹෙනවා.  ජාජ්‍ය දෙපලත් එහෙමයි, රාජ්‍ය මාධ්‍යයත් එහෙමයි.  ආණ්ඩුවේ පාට කුමක් වුවත් ජනතා බදු මුදලින් නඩත්තු වන බොහෝ ආයතන සහ විශේෂයෙන් මාධ්‍ය ආයතන ඒ ඒ පාටින් සරසනවා. ඒ සැරසිල්ල සාමාන්‍ය දෙයක් හැටියට හැමෝම දකිනවා. 

මේ තත්ත්වය වෙනස් විය යුතුයි නමුත් වෙනස් කරන පාටක් නැත.  තත්ත්වය එසේ තිබියදී රාජ්‍යය මාධ්‍යය කියවිය යුත්තේ කෙසේද?

භීෂණ සාමය වෙත යමු.  ඒ කාලේ තරම් මර්ධනයක් මේ රටේ ඊට පෙරත් පසුවත් නැති බව පිලිනොගන්නවා නම් ඒ ඉතිහාසය නොදන්නා නිසා නැත්තම් ඉතිහාසයේ තමන්ට අවාසි දේවල් හිතා මතා මකා දමන නිසා.  වාරණය වගේම ස්වයං වාරණයත් රජ කළ යුගයක් එය. 

එම වකවානුවේ පුද්ගලික රේඩියෝ සහ රූපවාහිනී නාලිකා තිබුනේ නැත. පත්තර තිබුනත් ආත්ම ආරක්ෂාව ගැන සිතා බොහෝ මාධ්‍යවේදීන් සහ මාධ්‍ය ආයතන ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීමට මැලි විය. කියවන්න පත්තරයක් නොතිබුන තත්ත්වයක් තුල සැබෑ තතු දැනගන්න හොඳම විදිහ වුනේ 'ආණ්ඩුවේ' පත්තර කියවීමයි. 

පත්තර නොකියෙව්වත් හැමෝම දන්නා දේ එම පත්තර වල ප්‍රකාශ නොවුන තත්ත්වයක් තුල ආණ්ඩුව හංගන්න හදන්නේ කුමක්ද යන්න පැහැදිලි විය.  සිද්ද නොවුණු බව හැමෝම දැනගෙන සිටියත් සිද්ද වූ යේ යැයි ලොකු අකුරින් ඒ පත්තර වල සඳහන් වෙනකොට ආණ්ඩුව අඳින චිත්‍රයේ ස්වභාවයත්, ආණ්ඩුවේ අභිලාෂයත්, ආණ්ඩුවේ බයත් හොඳහැටි දැනගන්න පුළුවන් විය. 

ඒත් මේ භීෂණයේ අතුරු කතාවක්වත්, රාජ්‍ය මාධ්‍යයේ අඩුපාඩු ගැන කතාවක්වත්, රාජ්‍යය, රජය සහ පක්ෂය පටලවාගනීමේ සංස්කෘතිය පිලිබඳ කතාවක්වත් නොවේ. මේ වනාහි අප 'සතුරා' යැයි සිතන පාර්ශවයාගේ ක්‍රියාකාරිත්වය තේරුම් ගැනීමේ වැදගත්කමත්, තේරුම්ගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් ගැනත් කියවෙන පුංචි සටහනක් පමණි.

ඕනෑම දේශපාලන මැදිහත්වීමකදී අභියෝග ජයග්‍රහණය කල යුතු වේ.  සතුරු බලවේග සමග ගැටෙන්නට සිදුවේ.  මෙතනදී සතුරාගේ මතුපිට ට වඩා සතුරාගේ අභ්‍යන්තරයේ ස්වභාවය දැනගැනීම වැදගත් වේ. මන්ද සතුරාගේ ක්‍රියාකාරිත්වය තීන්දු කරන්නේ සතුරාගේ අභ්‍යන්තරය හේතුවෙනි.  එම අභ්‍යන්තරය සමන්විත වන්නේ සතුරාගේ අරමුණ, දැක්ම, කියවීම වැන්නෙනි.   ප්‍රතිවාදී සොල්දාදුවා සමග සටන් කල යුතුවේ, එනමුත් සොල්දාදුවා මෙහෙයවන බමුණා ගේ මනස තේරුම් ගතහොත් සොල්දාදුවාගෙන් බලාපොරොත්තු විය හැක්කේ කෙබඳු හැසිරීමද යන්න කලින්ම පැහැදිලි වේ. 

බමුණා යන්නෙන් අදහස් වන්නේ පුද්ගලයෙක්ම නොවේ; සතුරා ගේ මතවාදය, සතුරාගේ මතවාදයේ දේශපාලනික සහ දාර්ශනික පදනම සහ එබැවින්ම සතුරා කියවන පොත පත යනාදියයි. කොටින්ම (පුළුල් අර්ථයෙන්) සතුරාගේ ධම්මපදය, බයිබලය, කොරානය, දාස් කපිටාලය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ඇත්නම් සතුරාගේ ක්‍රියාකාරිත්වය අනුමාන කිරීමේ හැකියාව ප්‍රගුණ කර ගත හැකිවේ. 

අවසානයේ (ඇතැම් විට) සතුරා සැබවින්ම සතුරෙක් ද යන ප්‍රශ්නය තමන්ගේම අසන තත්ත්වයක් ඇතිවිය හැක.  සැබෑ සතුරා සිටින්නේ වෙන තැනක බව තීන්දු කිරීමට පෙළඹෙන්නට ද පිළිවන.  ඒ කෙසේ වෙතත්, සතුරු බලවේග මෙහෙයවන බමුණන් කවුරුන්ද යන්න අවබෝධ කර ගත යුතු වේ. බමුණා විශ්වාස කරන දහම, ඒ දහම යෝජනා කරන ක්‍රමවේදයන් අප්‍රමාදව දන ගැනීම සංග්‍රාමයේ දී වාසිසහගත වේ. 

සතුරාගේ බයිබලය හෝ ධම්මපදය හෝ කොරානය හෝ දාස් කපිටාලය කියවන විට අපට තේරුම් ගත හැකි වන වැදගත් දෙයක් නම් සතුරා අපව කියවන්නේ කෙසේද යන්නයි.  සතුරා අපගෙන් බලාපොරොත්තුවන ප්‍රතිචාරය ගැන ද එවිට  ගැනීමට හැකි වනු ඇත.  අපගේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඒ අනුව වඩා වැඩදායි ආකාරයකට සකස් කළ හැකි වනු ඇත. 

මර්ධනය මොන තරම් දරුණු වුවත් මර්ධකයා අපට කියවන්න බොහෝ දේ සපයන බව තේරුම් ගත යුතුයි.  කියවීම අප සතු දෙයකි.  බොහෝ විට කියවන්නේ අපට හුරු අප ප්‍රියකරන කතාන්දරය.  අනිවාර්ය දෙයක් වුවත් ප්‍රමාණවත් නොවේ. එය කුමන නමකින් හැඳින්වුවත් සතුරාගේ ධම්මපදයත් කියවිය යුතුය.

"මගේ ඇස අග" තීරුවේ තවත් ලිපි

ගම සුජීලගේ, ගම හදන්නෙත් සුජීලා හොඳේ?
ලාස්ට් මෑන් හැව් චාන්ස්
සඳට නොලියූ කවියක් 
අහඹු පොතක අහඹු පිටුවක හමුවිය කවියක් අහඹුම නොවන'
මේවා මොන ජීවිත ද බං?'  

And it all began with ‘Sinhala Only’ ok?



The root cause. People like to throw that phrase around when talking about problems and their resolutions. It’s a decent enough proposition, the assumption being that if root causes are identified and fixed, not only will the problem be sorted but its reincarnation, so to speak, would be preempted.  

The problem with root causes is that it naturally takes us to the past. That’s about history and archaeology, literally and metaphorically.  This takes us to readings, subjectivity, the distortion caused by outcome preferences and such.  It also comes down to how far down you want to dig, because some roots go a long way down and their excavation can not only be arduous but can reveal truths that make the particular digger uncomfortable.

Take the ‘ethnic’ conflict for example.  Where does one begin? The year 1983 and the July riots is a valid ‘beginning’ to some.  Even that can be written in many ways.  One can focus on the role of the then UNP Government, the deployment of the party’s trade union arm, the Jathika Sevaka Sangamaya (JSS) and the non-deployment of forces that could have effectively prevented or at least minimize loss of life and damage to property.  ‘It was just the Sinhala Buddhists who have racism, chauvinism and intolerance in their DNA doing their thing,’ some can say (as some have said). Recounting is also about exaggeration and down-playing, this too we know.

Was it 1977 when the TULF became the largest party in the Opposition? Was it 1976 and the Batakotte (Vadukkoddai) Resolution of the TULF? Was it 1975 when Prabhakaran murdered the SLFP Mayor of Jaffna Alfred Duraiappah?  How about 1949 when S.J.V. Chelvanayagam founded the Federal Party or 1939 when G.G. Ponnambalam made his (in)famous 50-50 demand? Shouldn’t we begin with the Pan Sinhala Cabinet that was set up under the Donoughmore Constitution in 1936, one might offer. How about how the British elevated the non-Sinhala and non-Buddhist sections of the population as per their divide-and-rule preference? When Ponnambalam Ramanathan demanded in the 1920s that the first university be set up in Jaffna, didn’t it indicated some kind of nascent Tamil chauvinism, one could ask. It was all because of Anagarika Dharmapala, someone might insist. Really, but then Arumugam Navalar’s Hindu Revivalism pre-dates Dharmapala, the latter being just 15 years old when the former died at the age of 57, another could counter.

“Forget all that! It’s Bandaranaike’s ‘Sinhala Only’ business in 1956 that set the country down this mad road to self-destruction. This and nothing else is the root cause. It is the Mother of all Root Causes, in fact!”

Somehow, over the years, this ‘Sinhala Only is the only Root’ has taken root. Now if this were the true root then dealing with it makes absolute sense. If, on the other hand, it is not 'The Root’ or if it is only ‘One of Many Roots’ then rooting for it amounts to barking up the wrong tree, so to speak. 

An exhaustive exploration would have to examine all claims and weigh their weight in the conflict-equation. Each has merit and each, in isolation, tells a partial story. We also need to seek out the less talk of and the absented in all this. Having said that, let’s consider this Sinhala Only Root.

‘Sinhala Only’ is the term used for the Official Language Act No. 33 of 1956.  It replaced English as the official language of Ceylon with Sinhala. A language that’s mother-tongue to almost two-thirds of a population is as ‘national’ as any. When it is spoken by a further 10-15% there’s no question about its primacy. That said, it was not only ill-conceived but went against the grain of the philosophy embedded in the coinage of the name ‘Sinhala’, which comes from Siv-Hela, or the 4 Helas (Yaksha, Raksha, Naga and Deva), essentially speaking of and to integration and accommodation as opposed to exclusivity.  

It is not taken that way by many Sinhalese, this has to be acknowledged.  S.W.R.D. Bandaranaike, a demagog and a political manipulator if ever there was one, played to the worse sentiments of this community. His wife did not, but his daughter went to the other extreme, vilifying Sinhalese and Buddhists in a way that the United National Party has never done; but that’s a different story.

Why did the Sinhalese embrace ‘Sinhala Only’ and why were they ready to drop it and acknowledge that Tamil should also be a national language?  The ‘root cause’ of all that, I offer, is the English Only that preceded that ill-conceived and ill-formulated act in 1956.  

English was the language of the conqueror, who was also a mass murderer, a brigand, sacker of villagers, poisoner of wells and reservoirs, breacher of dams and perpetrator of cultural genocide and ethnic cleansing. Guess who perished in all that? The Sinhalese (god damn them, should we add?)!

English was also the vehicle used by those forces that came along with the gun-toting thugs from Britain ready to ‘civilize the heathens’ not only by making religious conversion a prerequisite for education and employment but even razing temples and kovils to the ground, burning libraries and stealing manuscripts.  

Bandaranaike brought ‘Sinhala Only’ against that history. Naturally the majority of the disenfranchised found in the proposal an opportunity for betterment.  It is easy to say, after the fact,  that he could have included Tamil and need not have dumped English, but that won’t get us anywhere.  

What’s relevant is that this lack of vision only served to alienate Tamils while doing little to uplift the lot of the Sinhalese because the structures of control remained English-laden. Things have not changed over the years. Opportunity is spelled in English, so to speak.  The simple truth that there’s a way to lose culture and self by dropping mother-tongue and there’s a way to deny oneself the advantages of being fluent in other languages by misplaced send of identity and nationalism.  

In any case, it was a landmark for reasons other than this root-cause business (which, arguably, it is not).  And if one was hesitant to accept one cause for multiple problems, if one were ready to consider the multiplicity of causes and the complexities of historical processes and the outcomes they generated, there’s nothing more simplistic, erroneous and dangerous as reducing our ills to ‘Sinhala Only’.  Indeed, I offer, that ‘English Only’ has a better case (though incomplete) for the title ‘Mother of all Root Causes’.

Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com.  www.malindawords.blogspot.com  

04 May 2018

The 'scientific' logic of Maithripala and Ranil



The word on the street thanks to President Maithripala Sirisena is 'science'. The cabinet reshuffle, Sirisena said, would be done scientifically this time. He went on to say that he had discussed (presumably scientifically) about it and made changes. He implies that Prime Minister Ranil Wickremesinghe submitted to the power of his (Sirisena's) science or else the two, together, scientifically came up with the names and the relevant portfolios. 

So far, Wickremesinghe has uttered not a single word on the scientific claims. Sirisena, on the other hand, has elaborated thus: 'Most ministries which had allegations against them were changed under the new reshuffle,’ he said.

Sirisena has not elaborated on these allegations, but if allegations there are and if ministers were moved on account of the same we have to conclude that either the particular minister is him/herself under a cloud or s/he is incompetent. Now if Minister A has been removed on account of either of these reasons, what is the (scientific) logic of putting this shady/incompetent creature in charge of a different ministry?

Do Sirisena and Wickremesinghe believe that 'a change of scenery' would automatically make such a person honest and competent? 

We could apply their logic to the changes. Wijeyadasa Rajapakshe was effectively hoofed out of the Justice Ministry in August 2018. Technically he was not ‘reshuffled’. Neither was Ravi Karunanayake, who was forced to resign as Finance Minister. However, if they were considered ‘unfit’ to hold those portfolios, their recent elevation to the Cabinet indicates that their replacements are doing a better job and that somehow, within the course of a few months faith in their abilities has been restored. How they managed to do this of course is a mystery.  Let’s leave it at that.

What of the others? Kabir Hashim is no longer the Minister of Higher Education. Did he score low on the relevant KPIs (Key Performance Indicators), assuming of course that there are such things for ministers. He was made the Minister of Highways and Road Development. What does this say of Lakshman Kiriella? He’s been made Minister of Public Enterprises and Kandy Development. Who held these portfolios earlier? What are the allegations against the predecessor(s)?  

Before me move to others, let’s consider the scientific nature of a ministry for a single city.  Kandy is a major city, no doubt, but if the principle of consistency had been applied, we would need ministries for every capital of every province or at least ministries for Kurunegala, Galle, Anuradhapura, Gampaha and Jaffna.  

Moving on, Mahinda Amaraweera has been relieved of the fisheries portfolio. Were there allegations and if so what are they? Was it corruption or mismanagement or incompetence? He’s been put in charge of Agriculture, previously the subject of Duminda Dissanayake. Did Sirisena and Wickremesinghe believe that Amaraweera would leave behind corruption and incompetence at the Fisheries Ministry when he assumes duties as the Ministry of Agriculture? And wrong did Duminda Dissanayake do? We need to know.

We need not go on and on. This new science of reshuffling is baffling. Perhaps the problem lies with the ‘scientists’ who have done the reshuffling. Maybe they have no clue about basic logic. Maybe they are just confused or have a limited vocabulary.  Maybe they don’t know the meanings of the words they use. 

Consider this: J.R. Jayewardene turned ‘dharmista’ into a cuss word. Chandrika Kumaratunga and Ranil Wickremesinghe turned ‘peace’ into a cuss word. Wickremesinghe, along with Sirisena, made a cuss word out of ‘Yahapalanaya’. Now they’ve corruption the words ‘science’ and ‘scientist’. 

People don’t have to use words such as idiot, moron, nincompoop, blockhead, dunce, dolt, ignoramus, imbecile, dullart, dimwit, dumbo, dork or boofhead. They can simply say ‘scientist!’

That’s not something to laugh about. Seriously.