21 January 2018

Patrice Lumumba did not die on January 17, 1961


Fifty six years ago almost to the day a man was killed.  Now that’s not news.  Every single day thousands of people are killed.  Thousands perish in war.  Thousands die of curable diseases.  It was like that back in 1961 as well.  

But this murder was different.  It has been referred to as the most important assassination of the 20th century.  Patrice Lumumba was killed on the 17th of January 1961.  This was seven months after he was elected as the first Prime Minister of independent Congo. He was 34 at the time.

In September he was deposed through a coup d’état by  Joseph-Désiré Mobutu who proceeded to arrest him in December with logistical support from Belgium and the United States of America.  Lumumba was first brutally beaten and tortured by Katangan and Belgian officers while President Moïse Tshombe (President of the State of Katanga that had newly declared independence) and his cabinet decided what to do with him.  On the 17th of January, sometime after 10pm, Lumumba, along with two political associates, was lined up against a tree and shot.   It is claimed that the Belgians and their counterparts later wished to get rid of the bodies, and did so by digging up and dismembering the corpses, then dissolving them in sulfuric acid while the bones were ground and scattered.

Efforts to get the UN to intervene and prevent all this failed.  The UN Security Council of the time voted 8-2 against the pro-Lumumbaresolution.  Several countries withdrew military contingents serving the UN in protest, including Ceylon.  Secretary-General of the United Nations Dag Hammarskjöld was party to the crime that took place thereafter.  

There’s a long and brutal history behind all this and a long and brutal history that followed the assassination.  It’s not just Lumumba and it is not the the Congo.   But that’s a different essay altogether.  Well, a whole library of theses, rather.  

The assassination horrified the world.  There were demonstrations in many cities on all continents.  in Yugoslavia, protesters sacked the Belgian embassy and confronted the police. In London, a crowd marched from Trafalgar Square to the Belgian embassy, where a letter of protest was delivered and where protesters clashed with police. In New York City, a demonstration at the United Nations Security Council turned violent and spilled over into the streets.  There was also a demonstration in Kandy, organized by left-wing students of the University of Peradeniya.  They marched to Kandy and attempted unsuccessfully to pull down the statue of Governor Henry Ward.  They made speeches.  

It was 16 years later that I first heard of Lumumba.  The Daily News carried a picture. I can’t remember what exactly it was.  Perhaps it was one of the statue being removed or else that of Madduma Bandara being put up in its place.   Seeing this, my father, Gamini Seneviratne, related a story.  

He told me about the protest.  And he told me how ‘legends’ are born.  He had been one of the students who took part in that march.  He said that they tried to pull down the statue but the rope had snapped.  However, he was known for awhile as the man who pulled down (not tried to pull down) the Ward Statue.  

He went on to tell me about Patrice Lumumba and sketched for me the history.  Then he shared with me a slogan they had shouted:  මැරුවේ නමුත් ලුමුම්බාව මැරුණේ නෑ අප්රිකාව (meruve namuth lumumbaava, marune naha aprikaava, ‘although Lumumba was murdered, Africa did not die’).

That line, apparently, he had included in a poem which was later taken as an example of the direction in which Sinhala poetry ought to go by someone who wrote an article on the subject.   

That’s what interests me right now.  Taking down a statue is a symbolic act.  Easy.  Perhaps even necessary in the process of what some might call necessary exorcism.   Makes sense only if other more pernicious processes are taken on and defeated though.  

People are not statues.  They are not taken down.  They are silenced, enslaved and even murdered.  Lumumba is still iconic.  He still inspires.  His murder was not the original sin in the Congo as some claim, but it is still as heinous as any committed in that country or elsewhere.  He still inspires people in that country and in that continent and in fact in other parts of the world as well.

Africa did not die on account of that vile act that the worst perpetrators of human right violations in this world sanctioned and participated in.  

Faiz Ahmed Faiz in a poem ‘We who were executed,’ dedicated to Ethel and Julius Rosenberg (legally murdered in the so-called ‘Land of the Free and Home of the Brave’) had something to say about these kinds of murders.  Agha Shahid Ali’s translation has the following lines:

Holding up our sorrows as banners
new lovers will emerge
from the lanes where we were killed
and embark, in caravans, on those highways of desire.
It’s because of them that we shortened the distances of sorrow,
it’s because of them that we went out to make the world our own,
we who were murdered in the darkest lanes.

Or shot at night in an isolated spot just as Lumbumba was.   Africa is not dead, but then one could also say ‘Perhaps Africa will die’ and if that’s a tragedy it will only be stopped because people like Patrice Lumumba stand up and because their assassinations inspire others to remember brutality, dream of better times and resist. And resist. And resist.  

This, then, is a salute to a warrior who saw beyond both warrior and war, thereby differentiated himself from brutes who quickly forget what they are fighting for, and most importantly provided an example, a template and a dream worth pursuing.  

Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com. This article was first published in the Sunday Observer (January 21, 2018)

අහඹු පොතක අහඹු පිටුවක හමුවිය කවියක් අහඹුම නොවන


රිචර්ඩ් බාක් ලියූ 'ජොනතන් ලිවිංස්ටන් සීගල්' (ජොනතන් ලිවිංස්ටන් නම් වූ මුහුදුලිහිණියා) මා විටින් විට කියවන අපූරු පොතක්.  පොත් පිංචක්.  තමා සොයා යාම යෝජනා කරන මේ පුංචි කතාව තුල මානය, සමූහය සහ සමූහයට අවනත වීම, සම්ප්‍රදායෙන් මිදීම, තරඟය, තරඟයට ඉහලින් ඉගිල යෑම, ඉගෙනගැනීම සහ උගැන්වීම යනාදී කාරණා සියුම් විදිහට බාක් විග්‍රහ කරනවා.  

ඒ පොත කියෙව්වට පස්සේ රිචර්ඩ් බාක් ගේ වෙනත් පොත් කියවන්න හිතුන. ඉන් එකක අමුතුම දෙයක් බාක් යෝජනා කරනවා.  පොතේ නම 'ඉලූෂන්ස්' (මායා). මතක හැටියට ඒ පොතේ මෙහෙම ලියවිලා තිබුනා:

"ඔබ ගේ සිතට වද දෙන ප්‍රශ්නයට පිළිතුර ඔබ ඉදිරිපිට ඇති පොතේ අහඹු පිටුවක සටහන් වී ඇත."

පොත යනු රූපකයක් නම් අදාළ ගැටළුවට පිළිතුර ඕනෑම දෙයක තියෙන්න ඕන. ඒ කියන්නේ අප ඉදිරිපිට තියෙන්නේ මලක් නම්, උත්තරය මල තුල නැත්තම් මලේ පාට වල නැත්තම් සුවඳේ නැත්තම් මල පිපිලද පරවෙලාද පරවෙමින් පවතිනවද කියන එක තුල තියෙන්න ඕන. මලක් වෙන්නම ඕන නැහැ. කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්.  දෙයක් වෙන්න පුළුවන්.  සිතිවිල්ලක් වුනත් වෙන්න පුළුවන්. මේ හැම දෙයක් ම පොතක්. ඒ හැම එකක් දෙස අහඹු ලෙස බැලුවො (කල්පනා කලොත්) උත්තරයක් තියෙන්න ඕන.  

 සමහර ප්‍රශ්න බරපතලයි. සමහර ප්‍රශ්න සංකීර්ණයි. සමහර ඒවා සරලයි, විසඳගන්න පහසුයි. සමහර අවස්තාවලදී අපි දන්නේ ප්‍රශ්නයක් තියෙන බව විතරයි. අපූරුම දේ තමයි ප්‍රශ්නය හරියට විස්තර කරගන්න බැරිවුනත් විසඳුමක් හොයාගන්න පුළුවන් වීම.  

මේ මොහොතේ මා ළඟ පොතක් තියෙනවා. පොතක්. රූපකයක් නෙවෙයි.  පොතේ නම 'හයිට්ස් ඔෆ් මච්චු පිච්චු' ( මච්චු පිච්චු මුදුන්).  පැබ්ලෝ නෙරූදා ගේ ප්‍රසිද්ධ කවි එකතුවක්. වත්මන් පීරු රටේ උරුබම්බා මිටියාවතට ඉහලින් ඇන්ඩියානු කඳු වැටියෙ පිහිටි ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරයට අයත් ආශ්චර්යමත් නිර්මාණයකි මච්චු පිච්චු.     පොත ඇරුනේ 10 වන කවියටයි.  එහි මේ පද කිහිපයටයි:


මච්චු පිච්චු,
තැබුවා ද ගලක් මත ගලක්
සහ එහි පාමුල වැරැහිලි ගොඩක්?
අඟුරු කැට මත අඟුරු කැට 
සහ ඒ සියල්ල යට කඳුලක්?
ගින්නෙන්  රත්තරන් දොවා
ඒ තුල වෙව්ලන 
මහා ලේ බිඳුව?
ඔබ මිහිදන් කල වහලා වහා දිය!
යාචකයාගේ පිළුණු වූ පාන් පෙති    
මුදාහරිනු මහපොළොවෙන්!


කවිය දිගයි.  කවි දොළහ එක කවියක් හැටියටත් කියවන්න පුළුවන්.  ඒත් මේ කොටස තුල නොදන්නා ප්‍රශ්ණයකට  උත්තරයක් නම් ලැබුනා. ඉතින් ආයෙත්  ප්‍රභූවරුන්ගේ 'නිමැවුම්' දිහා ඉස්සර විදිහට බලන්න පුළුවන් ද මට?  ඉතිහාසකරුවා ගැන තිබුන ගෞරවය ට මොකද්දෝ වුනා වගේ දැනෙනවා.  අලංකාරයට අහු නොවන මොනතරම් දේවල් තියෙනවද කියල හිතෙනවා.  අහු නොවන නැත්තම් හිතා මතා ම අයින් කරන දේවල් තියෙනවා නම් ඒවා හංගුවේ කොතනද, ඉතිහාසකරුවා වංගු ගැහුවේ ඇයි, වංගු ගැහුවේ කොතනද, කොහොමද වගේ දේවල් අහන්න හිතෙනවා.  

නෙරූදා මච්චු පිච්චු ව ගඩොලින් ගඩොල බිඳ දමලයි තියෙන්නේ. දැවැන්තකම, ප්‍රෞඩත්වය, පුරසාරම් වගේ දේවල් කවියෙන් කාව්‍යත්වයෙන් දියකරලයි තියෙන්නේ.  මච්චු පිච්චුව තියෙන්නේ පීරු රටේ උරුබම්බා මිටියාවතට ඉහලින් ඇන්ඩියානු කඳු වැටියෙ ම ද කියල හිතන්න වෙනවා.  එය ඉන්කා ශිෂ්ටාරයට අයත් නිමවුමක් ද නැද්ද කියල ප්‍රශ්න කරන්න සිද්ද වෙනවා.  නෙරූදා කියන්නේ චිලී රටේ ඉපදුන කෙනෙක් ද, ලෝක පුරවැසියෙක් ද කියල අහන්න හිතෙනවා. නෙරූදා කියන්නේ ශ්‍රී ලාංකිකයෙක් නෙවෙයි ද කියලත් අහන්න හිතෙනවා.  

හිතාගන්න බැරි, වචන ගලප්පලා අහන්න බැරි ප්‍රශ්නයක් තියෙන්න ඇති.  රිචර්ඩ් බාක්‌ පුංචි උපායක් ඉගැන්නුවා.  මම පොතක් දිග හැරියා.  බාක් කිව්වා විදිහටම උත්තරයක් එතන තිබුනා.  ජොනතන් ලිවිංස්ටන් කියන අමුතුම ජාතියේ මුහුදුලිහිණියා ගේ කතාවේ යෝජනා කරන්නේ මෙහෙම දෙයක්: 'සොයා යව, සොයා යව, ඈත අහසේ හුදෙකලාවේ ඔබට ඔබ හමුවන තුරු සොයා යව, සොයා යව!'  

ලොකු පාඩම් සරල විදිහට තේරුම් කරලා දෙන්න සමත් අය අඩුයි.  එක්කෙනෙක් රිචර්ඩ් බාක්‌.  පැබ්ලෝ නෙරූදාත් ඒ වගේම ගුරුවරයෙක්.  මම ශිෂ්‍යයෙක්, හොඳ ගුරුවරයින් ට සවන් දෙන.    

[ජනවාරි 18 දා 'රැස' පුවත්පතේ පළ කරන ලද තීරු ලිපිය (මගේ ඇස අග)]

18 January 2018

Resilient systems and a resilient citizenry



We are a resilient nation and I’ve insisted on the point before.  Sri Lanka is not a failed state but has signs of failing.  That is not new either.  The signs have been there at least as long as the moment J.R. Jayewardena brought in the Second Republican Constitution in 1978.  Nineteen amendments later, all things considered, remedial measures have been few and far between and moreover taken the form of little more than patch-up.  

Sri Lanka is resilient.  We have suffered two insurrections over the past 50 years, bloody and bloodily put down, a thirty year long struggle to rid the country of a terrorist menace, debilitating natural disasters including the tsunami of 2004, government after government by crooks, for crooks and with crooks, veiled and not so veiled threats and their open and frilled execution by a belligerent neighbor and a lot of bullying at multilateral forums.  Sri Lanka has not gone down the tubes.  That’s a positive.   

To get knocked down again and again but still being able to stand up, be defiant, deal with issues and smiles is a great thing.  On the other hand what it also means is that there’s something or someone or many people who are ready to punch, trip and in other ways put you down.
We’ve heard it said before by those who claimed they would change things but then lamented about a pernicious culture that abides and inhibits and of course about officials who were intransigent and threw sand in the wheels.  But where do such officials come from, how did this culture come into being and why does it persist?  

It is hard to pin it down to one single factor.  Political culture is a very vague thing. Does this ‘culture’ inhibit or is a significant element of it an almost pernicious tendency to be laid back? And so, similar to the dictum ‘people get the governments they deserve,’ are we to conclude that culture is something we’ve made and is but a reflection of our ability and disability?  Is it all about institutions which acquire ‘a life of its own’ like certain futuristic extrapolations of technology that have human-made robots operating with wills of their own?  

Karl Marx, in his celebrated essay ‘The Eighteenth Brumaire of Louis Bonapart,’ wrote this pithy line that may offer a window into this situation: ‘Men make their own history, but they do not make it as they please; they do not make it under self-selected circumstances, but under circumstances existing already, given and transmitted from the past.’

Pierre Bourdieu, the French Sociologist in his book ‘Outline of a Theory of Practice’ speaks of a dialectic relationship between structure and agency.  He talks of ‘structured structures (structures structurées) that are predisposed to act as structuring structures (structures structurantes).’  It essentially echoes Marx’s notion.  Marx’s focus was on the French coup of 1851 which resulted in Louis-Napoléon Bonaparte assuming dictatorial powers whereas Bourdieu’s is a more sophisticated discussion on theories of domination.

Systems are of course made of rules, regulations, enforcers and so on.  They don’t cave in when someone shouts or someone objects.  If objection is strong, the objectors many and if there’s perceived threat then systems (which, let us not forget, includes people, many of whom are conscious defenders or else defenders by virtue of simply using the system or endorsers on account of silence or acquiescence) rise to the occasion.  
Take the example of public interest lawyer Nagananda Kodituwakku.  His is a lone voice on behalf of every single citizen of this country, a voice that’s raised again and again to object to wrongdoing of all kinds from the seemingly most trivial to the downright scandalous.  It is a brave voice because it speaks truths that make certain people uncomfortable, people who fall into the system-defenders category, knowingly or unknowingly.  

And the defenders close ranks.  It is as though they are convinced that if one bastion of the pernicious castle falls, the entire edifice will come down.  Kodituwakku’s battering ram, then, needs to be destroyed.  The gates have to be defended.  And so we find key defenders of the judicial-element of the overall ‘system’ doing everything to thwart Kodituwakku, all to silence him.  And the system is resourceful.  

There are the ‘in-built’ mechanisms such as court holidays and delaying tactics.  Then there’s the option of suspending his license.  There’s of course always the white-vanning option.  State Minister Sujeewa Senasinghe recently said at a campaign rally that the UNP (United National Party) ‘has still not resorted to thuggery but was prepared to do so if the situation so demanded.’  That’s the ‘system’ speaking on a specific matter; the system can also express itself more generally and move from threat to execution.  Has been done a countless number of times here and abroad.  It is happening now as it has happened for centuries.  

Now what if there were a thousand Kodituwakkus or if there were thousands backing Kodituwakku?  Will the system recoil in fear and collapse of its own accord or would it have to be brought down, one element at a time or several clusters of them to make it untenable?  

The vote!  Now that’s often enough been talked of as an option.  But is it, really?  We didn’t need to read Umberto Eco’s ‘The Name of the Rose’ to understand that the devil (treat the word as metaphor) often comes wearing the garb of the savior (treat this word also as a metaphor).  We ‘give’ our vote, we vote for manifestos and we find our so-called representatives re-defining ‘mandates’.  Democracy, for all its lovely notions, is often the sauce with which we are consumed by the powerful.  

We get fooled by the process.  We think we participate when in fact what happens is that we are made party to the processes that cheat us.  Like credit cards.  The moment we use them we set capital in motion.  Many ardent socialists unwittingly buttress capitalism in this and other ways.   

The same goes for ‘revolutions’.  There’s euphoria.  There is belief that things will change.  But as the Eagles’ song puts it ‘things in this life (world) change very slowly if they ever change at all.’  Systems are that resilient.  

All the more reason for being sober about change.  All the more reason for exercising patience and fortitude.  All the more reason to be like Nagananda Kodituwakku. All the more reason to think of taking resilience to the next level and to understand that this requires individuals to turn themselves into communities and for communities to value and nurture solidarity. 

No one said it would be easy.  Neither did anyone say it was impossible.  It’s not a walk in a park and neither is it a walk on burning coals; but we need to walk and to paraphrase Faiz Ahmed Faiz, ‘if your feet bleed, then be assured that something will surely bloom in the desert simply because you are walking through it.’


That's being resilient too. And if we want a garden instead of a few flowers, then many must walk the desert.  

16 January 2018

Bird’s eye views and bird-droppings


If a little boy was asked to write an essay with a heading such as ‘If I were a bird’ what would he write?  Depends on the boy, his experiences, his hopes and his notions of magic, I suppose.  Depending on the age he would fly to don’t-go places or to faraways parents do not or cannot take him.  He could watch a cricket match without having to purchase a ticket or he could just watch the world go by.  

Now if one were to ask a bird and the bird was able to communicate, we might get a different story.  Depending on the bird we probably would get many stories, in fact.  We would find out what bird-life is all about.  And we might understand that canopy-world or tree-to-tree-world is not just different to ground-world but is nothing like anything we could ever imagine.  

A boy writing an essay doesn’t have to worry about such things.  It’s just nice to imagine you have wings.  Flight is a beautiful thing to dream about.  And therefore when you are asked what you would do if you had wings it’s easy to flap the wings of your imagination and visit splendid places and witness the unimaginable.

It’s different with adults.   They know they don’t have wings.  Sure, they also have the ability to imagine.  They also soar, literally and metaphorically.  But then again, there are those who don’t necessarily fly but are convinced they have a bird’s eye view of everything.  

These are the know-alls.  If that was all, it is still alright.  The problem with the bird’s eye view is that from up there you tend to look down, literally and metaphorically, again.  And there’s many ways to look down, just as there are many ways to look up.

When we look up, say from a hilltop on a cloudless night, we get a sense of the universe’s enormity.  And if we have some notion of maps, in particular the size of the island in a world map, then we obtain a sense of proportions.  How big the universe, how large the world, how we cannot hold in our arms our island and in relation to these ‘big things’ which are really very small compared to the universe, we understand how infinitely tiny we really are.  That’s when we encounter humility.  

It’s different when we look down, not from cloud and tree-top but from a place we believe we have flown up to, way above the multitude, so high that all people and all things look like dots or smaller.  This is where we get tested.  This is where we forget that if we can ‘fly’ so too can others, in their own way, using the wings they have.  We can all of a sudden feel we are above it all, way higher than anyone else can even imagine.  That’s where we encounter arrogance.

From that point, we see flaw.  We think ‘he or she is small’ and we equate perceived smallness to things like weakness, inability, ignorance and stupidity.  We forget, consequently, that however high we fly, we still know very little about the world, the universe and indeed ourselves.  

We are not arahats.  We are no saints.  We are not all-knowing and all-seeing.  The ‘loser’ or ‘bum’ that we in our arrogance so define could very well have an equal or better understanding of the human condition, although he or she may be less educated, less affluent or held less in regard.  Flight has a way of blinding simply because of the fallacy of ‘better sight’.    

And when you are ‘right up there’ or believe that’s where you are, you think it is your right to look down, to ridicule, to be condescending.  We could call it bird-droppings.  Nothing smart about it.  Nothing all-knowing about it.  Just some smelly stuff.  Waste, they call it.

[Published in the Daily News, January 16, 2018]

13 January 2018

'මේවා මොන ජීවිත ද බං?'


කව්රු හරි කරන හෝ කරපු දෙයක් අල්ලාගෙන විවේචනය කරද්දී සමහර අය මේ වගේ ප්‍රශ්නයකින් කතාව ඉවර කරනවා: "මේ මොන ජීවිත ද බං?"  ප්‍රශ්ණය තුල නොකියන දේවල් තියෙනවා.  ප්‍රශ්ණය අසන්නා විවේචනය ට ලක්කරන පුද්ගලයට වඩා 'පොරක්'.  ජීවිතය කියන්නේ මොකද්ද කියල එයා දන්නවා.  ජීවත්වීම කියන්නේ මොකද්ද කියලත් එයා දන්නවා.  ඒ කියන්නේ 'මේවාත් ජීවිත බං?' කියන ප්‍රශ්නේ කාටවත් එයාගෙන් අහන්න බැහැ.  මොකද එයා පොරක්. ඇදයක් නැති පොරක්.  අඩුවක් නැති පොරක්.    එයාගෙන් ''මේවාත් ජීවිත බං?' කියල ඇහුවොත් අහන කෙනා මෝඩයෙක් වෙන්නම ඕනේ (එයා සහ වෙනත් අය හිතන විදිහට).  

මේ ලෝකේ වැඩිපුර ඉන්නේ සර්ව සම්පූර්ණ මිනිස්සු.  පෘතග්ජනයින් අඩුයි.  හැමෝම වගේ මාර්ග ඵල ලබාගෙන. හැමෝම වගේ ශාන්තුවරයෝ.  ඒ වුනාට මේ මාර්ගඵලලාබීන්, මේ ශාන්තුවරයින්, මාර්ගඵලලාබීන් නැත්තම් ශාන්තුවරයින් වෙන්නේ තමන්ට විතරයි.  සරලව කියනවා නම් 'මම පට්ටම පට්ටයි, මගේ ජීවිතය පට්ටම පට්ටයි, ඒ වුනාට මම වගේ නෙවෙයි අනිත් අය -- එයාල චාම චා, එයාල ගේ ජීවිතත් චාම චා....'     

ඇත්තම කතාව 'ජීවත් විය යුත්තේ කෙසේ ද?' කියන ප්‍රශ්නය ට නිශ්චිත උත්තරයක් නැහැ.  විවිධ දාර්ශනිකයින් ඒ ඒ දර්ශන වලට සාපේක්ෂව 'මෙය වේ ජීවත් විය යුතු විදිහ' කියල පෙන්නුවට, විවිධ නීති පද්ධති වලට අනුව 'මෙය වේ හරි දේ මෙය වැරදි වේ' කියල නිර්වචනය වුනාට, ඒ සියලු දේ එම මොහොතට, එම සමාජ ආර්ථික දේශපාලන වටපිටා වට, එම දර්ශනයට සාපේක්ෂ වෙනවා.

'අර්ථය' කියන දේ විවිධ අය විවිධ විදිහට ලබාගන්නවා.  අර්ථයක් ලබාගැනීමට නැත්තම් ජීවිතය අර්ථාන්විත කරගන්න (තමන් ට ගෝචර වන විදිහට) විවිධ දේ කරනවා. සමහර දේවල් නීත්‍යානුකූලයි.  සමහර දේවල් නීති විරෝධියි.  සමහර දේවල් වලට කවුරුත් වැරදි කියන්නේ නැහැ. වැඩිම වුනොත් 'මෝඩ වැඩක්' නැත්තම් 'මෝඩයෙක්' කියල කියයි ඒත් නීතිවිරෝධියි නැත්තම් සදාචාර විරෝධීයි කියල කියන්නේ නැහැ.  'චාම චා' කියන්නෙත් නැහැ. වෙනත් දේවල් වලට එහෙම කියනවා.  'මේවා මොන ජීවිතද බං?' කියලත් අහනවා.   

එක විදිහක් නැහැ.  විවිධයි. පොර ටෝක් අවශ්‍ය නැහැ.  අපි ජීවත්වෙන්නේ මාර්ගඵල ලබපු අයගෙන් පමණක් හැදුනු සමාජයක නෙවෙයි.  ශාන්තුවරුන්ගේ ප්‍රජාවක සාමාජිකයින් නෙවෙයි අපි.  ඒ වුනාට නිතරම 'මේවා මොන ජීවිත ද බං?' කියන ප්‍රශ්නය අපට ඇහෙනවා.  ඒ ප්‍රශ්නේ නොඅසා අසනවා අපට දැනෙනවා.     


ජීවිතය මෙයයි කියල කියන්න මට තේරෙන්නේ නැහැ.  ජීවත් විය යුත්තේ මෙහෙමයි කියල කියන්න මට තේරෙන්නේ නැහැ.  ඒත් 'මම මෙහෙමයි ජීවත් වෙන්නේ' කියල කියන්න පුළුවන් (විස්තර සමග).  එහෙම කියපු කවියෙක් අප අතරින් මීට සති කිහිපයකට පෙර නික්ම ගියා. කවියා ගේ නම ඉන්දික ගුණවර්ධන.  කවිය ට ඉන්දික දාපු හෙඩිම 'සිස්ටම් එකට එරෙහිව'.   මේකයි කවිය:
 

මකුළු දැල 
වෙනස් විදියට වියන 
මකුළුවෙක් වෙමි මම 

එහි සොඳුරු බව ම මිස 
එහි රැඳෙන 
ගොදුරු ගැන නොසිතන 
එහෙයින්ම 
අකාලේ මිය යන 

ඒ නමුදු 
නොතැවෙමින් 
සොඳුරු මරණය ගැන 
මකුළු දැල වෙනස් විදියට වියන
මකුළුවෙක් වෙමි මම... 

'සිස්ටම් එක' නැත්තම් 'ක්‍රමය' කියන දේ විවිධ විදිහට අර්ථකථනය කරන්න පුළුවන්.  එහෙම හිතනකොට මේක පට්ටම පට්ට දේශපාලනික කවියක්.  රැඩිකල් කවියක්.  ඒත් 'සිස්ටම් එක' එක එක විදිහට අර්ථ දක්වන්න පුළුවන්.  ' බලාපොරොත්තු නොවන විදිහට ජීවත් වීම' වර්ණනා කිරීමක් කියල කෙනෙක් ට කියන්න පුළුවන්.  තව කෙනෙක් කියයි 'ගොදුරු සොයා යන්න නියම කරන ක්‍රමවේදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමක් කියල.'  'ගොදුර' කියන එකත් එක එක විදිහට අර්ථකථනය කරන්න පුළුවන්.  'සොඳුරු බව' ත් එක එක විදිහට අර්ථකථනය කරන්න පුළුවන්. 

ඉන්දික යෝජනා කරන දේ හරියටම දන්නේ ඉන්දික.  දැන් ඉන්දික අප අතර නෑ.  ඒත් කවිය අයිති වෙන්නේ කියවන්නාට මිස කවියාට නෙවෙයි නම්, අපට කැමති විදිහට 'ගොදුරත්' 'ජීවිතයත්' අර්ථකථනය කරගන්න නිදහස තියෙනවා.  

සුන්දරත්වයට අගයක් යෝජනා වෙනවා කියල මට හිතෙනවා (සම්මතය කෙසේ වෙතත්).  මෙහෙම දේකුත් යෝජනා වෙනවා: කව්රු මොනවා කිව්වත් කල යුත්තේ තමන්ට රිසි දේ.  පොදුවේ, පුළුල් විදිහට ගත්තහම ජීවත් වෙන්න ක්‍රම දෙයක් තියෙනවා කියල මට හිතෙනවා.  'මේ විදිහට හිටු' කියලා කියන ලෝකයකින් 'මේවා මොන ජීවිතද බං?' වගේ අවලාද අහන්න අකමැති නිසා ඒ කියන විදිහට ජීවත් වීම එක විදිහක්.   ලෝකේ මොනවා කිව්වත්, බැන්නත්, අපහාස කෙරුවත්, 'මෝඩයා' කිව්වත්, 'මේවා මොන ජීවිත ද බං?' කියල ඇහුවත්, තමන්ට රිසි ආකාරයට ජීවත් වීම දෙවෙනි විදිහයි.  

හරි විදිහ මොකද්ද කියල මම කියන්නේ නැහැ.  එහෙම කියන්න මම දාර්ශනිකයෙක් නෙවෙයි.  වෙනස් වීම අනිවාර්යයෙන්ම සුන්දරයි කියල කියන්නෙත් නැහැ.  ඒ වුනාට වෙන කෙනෙක් ගේ ඇහැ පිනවනවට වඩා තමන් ට ම අවංක වෙන එක තුල මොකද්දෝ සුවඳක් තියෙනවා කියල හිතෙනවා මට.  

නදීක ගුරුගේ ගෙන් දවසක් ඔහු සමග වැඩමුළුවකට සහභාගී වුන පිරිසක් ඉල්ලීමක් කෙරුව: 'උයිරේ සින්දුව කියන්න.'  නදීක මෙහෙම උත්තරයක් දුන්න ලු:  'මම විඳින්නම්...උඹලා කැමතිනම් අහපල්ලා.' නදීක සින්දුව කිව්වේ නැහැ ලු.  ගිටාරය වාදනය කරමින් 'උයිරේ' තනුව විසිල් කෙරුව ලු. කතාව කියපු කෙනා කිව්වේ 'පුදුම ලස්සනයි' කියල.  අරමුණ වුනේ 'ලස්සන දෙයක් නිර්මාණය කිරීම' නෙවෙයි. විඳීම ම යි.  

නදීක කරෙත් මකුළු දැල වෙනත් විදිහකට වියපු එක.  නදීක දිහා බලල 'මොන ජීවිතයක් ද බං ඔය?' කියල කව්රුවත් කියන්නේ නැහැ.  ඒත් තමන් ට කැමති විදිහට තමන්ට විඳින්න පුළුවන් විදිහට ජීවිත තනුව මුමුණන බොහෝ අයගෙන් ඔය ප්‍රශ්නය අහනවා.  ඒකෙ මොකද්දෝ අවුලක් තියෙනවා කියල හිතෙනවා මට.

11 January 2018

එතකොට මෛත්‍රී බොරුද කිව්වේ?


තමන්ගේ ධූරකාලය අවසන් වන්නේ කවදාද කියල මෛත්‍රිපාල සිරිසේන ජනාධිපති තුමා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් විමසලා තියෙනවා. ජනාධිපති මාධ්‍ය ඒකකයට අනුව එහෙම විමසලා තියෙන්නේ "ධූරකාලය පිලිබඳ මත දෙකක කතිකාවක් සිවිල් සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍ර වල පවතින නිසා" ලු.  එහෙම කතිකාවක් ගැන ඇහුවමයි!

'මගේ ධූරකාලය ස්වකැමැත්තෙන් අවුරුදු හයේ සිට පහකට අඩුකරා.....එහෙම අඩු කරපු වෙන නායකයෙක් මේ ලෝකේ කොහෙවත් නැහැ' වගේ කතා කියද්දී ඔය කියන කතිකාවක් ගැන වත් අපහදිලිතාවයක් ගැන වත් සිරිසේන මහත්තයා කිව්වේ නැහැ.  'වැඩේ අහවරයි' කියන විදිහේ ස්වරයක් තමයි පාවිච්චි කෙරුවේ.

සිරිසේන මහත්තය දේශපාලන වේදිකාවට නැගල කිව්වේ ආයේ ජනාධිපතිවරණයකට ඉදිරිපත් වෙන්නේ නැහැ කියල විතරක් නෙවෙයි විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කරනවා කරනවාමයි කියලයි.  එහෙම කෙරුවේ නැහැ.

ඒ වුනාට 19 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයෙන් ජනපති ධූරකාලය අවුරුදු පහකට සීමා කෙරුව. ඒ විතරක් නෙවෙයි, ඔය ධූරකාලය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමකුත් සංශෝධනයට එකතු කෙරුව.  ධූරකාලයට අදාලව ලියල තියෙන්නේ 2015 අප්‍රේල් 22 දා ට පෙර දිනයේ ජනාධිපති ධූරයේ සිටින පුද්ගලයා එම ධූරයේ ම සිටින අතර (ධූරකාලය ට) ඔහු හෝ ඇය අදාළ ව 19වැනි සංශෝධනයේ කරුණු වලට යටත් වන බවයි. 

තත්ත්වය මෙසේ තිබිය දී නීතිපති මහත්තයා කියන්නේ සිරිසේන ජනපති තුමා ධූරයට පැමිණියේ 19වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය සම්මත වීමට පෙර බැවින් එහි විධිවිධාන (ධූරකාලය පිළිබඳව) ඔහුට අදාළ නොවන බවයි. 

ලොක්කා පත් කල සොක්කා ලොක්ක ගේ කැමැත්තට සැලූට් දාන එක සාමාන්‍ය දෙයක්. විශේෂයෙන් ම සොක්කා ගේ උසස්වීම් තියෙන්නේ ලොක්කගේ අතේ නිසා.  නීතිපති ල අගවිනිසුරු වෙන රටක් මේක.  දූෂිත ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයක් තියෙන රටක් මේක.  ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විධායකයට අවනත වෙන රටක් මේක. 

බලය එපා, බලතල එපා, ඥාති සංග්‍රහය එපා කිය කිය බලයට බලතලවට ලොබ බඳින, ඥාතීන්ට හිතවතුන්ට සංග්‍රහ කරන රටක් මේක.  නීතියට අවනත වෙමි කියල නීති කඩන, නීතිය නවන, නීතිය වටේ වංගු ගහන නායකයින් ඉන්න රටක් මේක.  ප්‍රේමදාස ජේආර් වුන, චන්ද්‍රිකා ප්‍රේමදාස වුන, මහින්ද චන්ද්‍රිකා වුන, මෛත්‍රී මහින්ද වුන රටක් මේක. 

ඒ නිසා මෛත්‍රිපාල බොරු ද කිව්වේ කියල අහන්න අවශ්‍ය නැහැ.  අහන්න ඕන මෛත්‍රිපාල බොරු නොකිය ඉඳියි ද කියලයි. 



Political pots and kettles in an all-black Parliament


Dulles Alahapperuma, having first entered Parliament in 1994 and having retained his seat in the General Election in 2000 surprising decided not to contest in 2001.  He had his reasons.  His argument was that he was ‘too white’ to be in Parliament.   

‘Most people in Parliament are brown, but no one realizes this because there’s no contrast to make the brown stand out.  When there’s white, it shows.   This makes “brown people” uncomfortable.  I don’t want to make anyone uncomfortable and I don’t want to be where I don’t fit in.’

Brown, to him, was metaphor for taint.  He didn’t want to be a part of that tainted and tainting story.  He did return to parliamentary politics and I am not sure how he justified this to himself or those who thought he made sense with the white-brown parable, but that is another story. What’s important is the parable.  

Parliament and parliamentary politics is not ‘brown’ but ‘black’ in the main.  It’s about pots calling kettles black and vice versa, and where there’s anything relatively clean every effort being made to discolor.  People give in and give up.  People compromise.  People slip.  And once you slip, you get covered in brown and black.  Most walk in dirty, some get dirty once in.  

We are seeing this in the back and forth pertaining to the Central Bank bond issue scandal.  We have the President announcing that the Commission appointed by him to investigate the matter has found Ravi Karunanayake guilty of wrongdoing.  We have Karunanayake claiming that he is innocent and that the President was selective when briefing the nation about the Commission’s findings.  We have the Prime Minister claiming that there was hanky-panky in bond issues from 2008 to 2015, i.e. before the Yahapalana Government came to power.  He has not echoed Karunanayake’s sentiments nor backed the innocence-claim. 

Karunanayake, however, has said ‘neither the Prime Minister nor I have committed anything wrong.’  The news story was headlined thus: ‘Ravi says he’s as clean as PM.’  That’s a mischievous re-wording of course, but it catches a salient point viz the claiming of innocence.   ‘We are both white,’ he is basically saying.  Another way of putting it is, ‘I am as good as he is, and if he is bad then that’s how bad or good I am.’  It’s one step short of saying ‘we are in cahoots in this matter.’  

One notes that Wickremesinghe has not returned the favor.  

Ranil Wickremesinghe has not said 'I am as clean as Ravi is.'  He has not said 'Neither Ravi nor I have done any wrong.'  

More importantly, the Prime Minister has not denied the findings of the Commission of Inquiry that the President detailed in his special statement on the matter.  He has not returned endorsed Karunanayake’s claim.  He has not said ‘I am as clean as Ravi’ or ‘neither Ravi nor I have committed anything wrong.’  

Is that telling, then?  Is all this ‘telling’ and if so what’s being told?

Let’s put all this in brown-white terms.  The President has described someone as being brown.  The moment he does this, he is claiming that he is white.  When Karunanayake says ‘he’s told only half the story,’ he is essentially saying ‘the President could be brown too!’  When Karunanayake says ‘I am white’ he’s saying others are brown.  When the Prime Minister says ‘it was all brown before 2015,’ he’s implying that it was all white thereafter.  When Karunanayake says ‘I am like the Prime Minister,’ he’s essentially purchasing claimed purity or whiteness.  

Taken together they are all brown.  For this reason they all have the fallback ‘I am like you, no better and no worse.’  And perhaps in order to convince themselves and each other they’ve indulged in fisticuffs in Parliament.  

What then is left to say of ‘yahapalanaya’?  What then is left to say of ‘change’?  Pots and kettles, is that what we have to conclude?  All brown and no room for white, is that what they want us to conclude?  The more important question is, ‘is there anyone who is white in Parliament?’  And if there are white people in Parliament, what on earth are they doing there?  

This UNP-SLFP (or Maithri-Ranil) Yahapalana combine has lost the right to use the term.   They have spent three years pointing fingers at the previous regime, which was of course as brown as the current lot.  If that (pointing fingers) was all they did, we could still suffer them, but they’ve dipped their always-brown hands into the National Kitty.  

It is too late for the likes of Karunanayake to salvage pride by employing the ‘at least’ option; e.g ‘at least a commission was appointed, at least a report came out of it, at least some of the findings were made public.’  The whole story is not made of what the President revealed plus what he did not.  The whole story is a brown story.  An ‘all brown’ story.  

It is a story which has all the characters saying ‘I am as clean as he/she is,’ which ladies and gentlemen essentially means ‘I am as corrupt.’  It is said with gusto.  It is said with a devil-may-care air.  It is said with an unsaid ‘so what?’

That’s where we are right now.  The Parliament is brown.  Only one question remains: ‘are we as brown and if so do we want to remain brown?’   Or ‘black’ if we don’t want to use Dulles’ color preference which one feels was inspired as much by dirty politics as by the mud-slinging that passes off for political debate in Parliament and outside it.  

Either way, it is certainly not ‘white,’ or if that’s an insult to non-white people, then it’s not squeaky clean.  It’s dirty.  

Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com. 

10 January 2018

පොහොට්ටු නම් පිපෙයි ජනතාව නම් හැකිලෙයි



පළාත් පාලන මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වෙන පක්ෂ, අපේක්ෂකයින් සහ පාක්ෂිකයින් පොදුවේ එක දෙයක් කියනවා: 'අපි දිනනවා දිනනවා දිනනවා. ඒ වගේම නොකියන දෙයකුත් තියෙනවා: 'තොපිල පරදිනවා පරදිනවාමයි'.  'තොපි' කියන්නේ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් නෙවෙයි.  ජනතාව.   

තරඟකරුවන් සහ පාක්ෂිකයින් 'දිනනවා' කියන එක සාමාන්‍ය දෙයක්.  අනාවැකි කීම එයාල ගේ වෘත්තීයේ කොටසක්.  අපට කල හැක්කේ නිරීක්ෂණ කිහිපයක් සඳහන් කර ඒවා කියවීමයි. 

සාමාන්‍යයෙන් පළාත් පාලන මැතිවරණ පවත්වන්නේ ප්‍රධාන මැතිවරණයක් (ජනාධිපතිවරණයක් නැත්තම් මහා මැතිවරණයක්) පවත්වා ඒ මැතිවරණ ජයග්‍රහණයේ උණුසුම යන්න පෙර.  එවිට (සාමාන්‍යයෙන්) බලයේ ඉන්න පාර්ශවය උඩින්ම දිනනවා.  ජයග්‍රහණයේ උණුහුම හීන වෙනකොට පළාත් පාලන මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල ද ඊට අනුකූලව හීන වෙනවා.  සාමාන්‍යයෙන් ආණ්ඩුවක වෙත ඇති ප්‍රසාදය කල් යනකොට අඩු වෙනවා.  මේ මැතිවරණය පවත්වන්නේ අළුත් ආණ්ඩුව පත්වෙලා අවුරුදු තුනකට පස්සේ.  මහා බැංකුවේ බැඳුම්කර නිකුතුව හරහා සේවක අර්ථසාධක අරමුදලින්, සංවර්ධන ලොතරැයි මණ්ඩලයෙන් සහ වෙනත් රාජ්‍ය ආයතන වලට බිලියන ගානක් වංචා කරපු තත්ත්වයක.  

මේ මැතිවරණ ව්‍යාපාර සමයයි.  ඒත් මැතිවරණ උණුසුමක් නැති තරම් ය.  එක හේතුවක් අළුත් කොට්ඨාශ ක්‍රමය වෙන්න පුළුවන්.  ඒ ඒ පළාත් පාලන ආයතන වලට අදාළ ප්‍රදේශය පුරාම ඡන්දය ඉල්ල ඉල්ලා යන්න අවශ්‍ය නැති නිසා ඉස්සර තරම් 'පෙනුමක්' මේ පාර දකින්න නැහැ.  තවත් කාරණයක් තියෙනවා.  මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵල කුමක් වුවත් ආණ්ඩුව වෙනස් වෙන්නේ නැහැ. වෙනස් නොවෙන ආණ්ඩුවක් තරහ කරගන්න එක මෝඩකමක්.  කට වහගෙන ඉන්න එක ඒ නිසා හොඳයි.  එහෙම හිතනවා වෙන්න පුළුවන්.  එහෙම හිතනවා නම් එය ආණ්ඩු පක්ෂවලට (එජාප/ශ්‍රීලංනිප) අසුභ සංඥාවක්.  ඒ කියන්නේ ආණ්ඩු-විරෝධී තත්ත්වයක්.  මෙහි වාසිය පොහොට්ටුවට, ප්‍රධාන වශයෙන්.  ඒ වගේම ජවිපෙටත්.  

'ජාතික' හැඩයක් ලැබී ඇති පළාත් පාලන මැතිවරණයක් නිසා 'ඉන්න එකා පලයං' කියන තැනට ඡන්දදායකයා පත්වෙන්න පුළුවන්.  'එන එකා මොකෙක් වුනත්' කියල කෑල්ලක් එකතු කරන්නත් පුළුවන්.  මන්ද අපේ දේශපාලන සංස්කෘතිය ඒ වගේ නිසා.  'එන එකා ගේ' ජීව දත්ත පත්‍ර පරීක්ෂා කරන දේශපාලන සංස්කෘතියක් අපට නැහැ.  තිබුන නම් 'යහපාලකයින්ට' ඡන්දේ දෙන්නේ නැහැනේ.  තිබුන නම් පොහොට්ටු කාරයින්ට වත් ජවිපෙට වත් මැතිවරණ ජයග්‍රහණ ගැන සිහින අතහරින්න වෙනවනේ.

අන්න ඒකයි කතාව.  තටු කැඩුණු හංසයින් ට තටු දෙන්නත්, වල්  අලින්ට දළ දෙන්නත්, කැඩුණු පුටු හදන්නත්, බුලත් කොළ රතු කරන්නත්, දෑකැති මිටි කුණු කූඩෙට දාපු 'මාක්ස්වාදී' සීනු කාරයින් ගේ පොර ටෝක් ඉවසන්නත් පුරුදු වුන ඡන්දදායකයා ට පොහොට්ටුවක් දිග හරින එක ගැන මහා ලොකුවට හිතන්න දෙයක් නැහැ. අලියත්, අතත්, පුටුවත්, බුලත් කොළයත්, සීනුවත්, හංසයත් එක එක කාලවල අපව අන්දන පොහොට්ටුම තමයි.   

ඒ නිසා දූෂණයෙන් වංචාවෙන් අවනීතියෙන් තොර වූ පාලනයක් ගැන මොනතරම් පොරොන්දු දුන්නත් ඒවා බොරු බව දැන දැනත් ඡන්දය දෙන්න සූදානම් නම් ඉතින් දේශපාලන හිඟනකම ම උරුම වීම ගැන පුදුම විය යුතු නැහැ.  

ඉතින් 'දිනනවා දිනනවා' කියන්නත් 'දිනුවා දිනුවා' කියන්නත්, 'හූ හූ තොපි පරාදයි' කියන්නත් පහසුයි.  ඇත්තම කතාව කවුරු හරි දිනයි.   අපි පරාදයි.  පොහොර දාල, වතුර දාල අපි හොඳට හදන්නේ වෙන අයගේ මල්.  ඒවායේ සුවඳ බලන්නවත් අපට වරම් නැහැ.  මැලවෙන්නේ, හැකිළෙන්නේ, පරවෙන්නේ, කාගේවත් අවධානය අනුකම්පාව නැතුව වැටිලා පස් වලට එකතු වෙලා අතුරුදහන් වෙන්නේ අපි.  

මේ මහා වංචාවට සම්මාදම් වන අප සියලු දෙනාට තෙරුවන් සරණයි! 

07 January 2018

පළාත් පාලන මැතිවරණය සහ විල්පත්තුව


විල්පත්තුව කොහෙද අක්කරේපත්තුව කොහෙද, විල්ලත්තුව කොහෙද කෝරලේපත්තුව කොහෙද, විල්ලත්තුව කොහෙද  හාරිස්පත්තුව කොහෙද? අක්කරෙපත්තුවේ නැත්නම් කොරලේපත්තුවේ නැත්නම් හාරිස්පත්තුවේ ඡන්දදායකයින් ට අදාල වෙන්නේ ඒ ඒ පත්තුවල පත්තු වුන ප්‍රශ්න මිස විල්පත්තුවේ ඇවිලෙන ගින්දර වෙන්නේ කොහොමද කියල කාටහරි අහන්න පුළුවන්.  ගමේ ඡන්දෙට අදාළ වෙන්නේ ගම මිස් පිටගං නෙවෙයි නේ කියල උත්තර දෙන්නත් පුළුවන්.

ඒ වුනාට පළාත් පාලන මැතිවරණයක් කියන්නේ ගම ගැන කාරණයක් ම නෙවෙයි.  දේශපාලන පක්ෂ පිලිබඳ කාරණයක්.  මෙවර පළාත් පාලන මැතිවරණය පැවැත්වෙන සුවිශේෂී තත්ත්වයන් හේතුවෙන්, ඒ කියන්නේ සමස්ත සමාජ ආර්ථික දේශපාලන කරුණු කාරණා හේතුවෙන්, 'ජාතික' හැඩයක් ලැබිල තියෙනවා.  ඒ කියන්නේ මේක 'ජාතික මැතිවරණයක්' (ජනාධිපතිවරණය, මහා මැතිවරණය වගේ).  

ඉතින් මුලින්ම කියන්න අවශ්‍ය දේ තමයි 'ගම අපට දෙන්න' කියල කියන්නේ විහිළුවක්.  එහෙම ඉල්ලන අය කරන්නේ රටේ සමස්ත දේශපාලනයේ තම තමන්ගේ පා සටහන් වල ප්‍රමාණය ප්‍රසාරණය කරන්න උත්සහා කිරීමක්.  'ජාතික තලයේ' කේවල් කිරීමේ හැකියාව වැඩි කරන්න හදන එක මිසක් ගම හදන උවමනාවක් වත් හැකියාවක් වත් එයාලට නෑ.  ගම ඉල්ලන්නේ ගම කන්න යි.  ගම ඉල්ලන්නේ ගේමක් දෙන්නයි.

කැමති වුනත් අකමැති වුනත් කාරණය 'ජාතික' වන්නේ නම් ගනුදෙනුවද 'ජාතික' කරගැනීම වැදගත්.  ඒ කියන්නේ ඒ ඒ පක්ෂය 'ජාතික' ලෙස හඳුනා ගන්න විදිහ නෙවෙයි; 'ජාතික' කියන එක ඡන්දදායකයා අර්ථ දැක්විය යුතුයි.

ඒ අනුව 'ජාතික ප්‍රශ්නය' විවිධ විදිහට අර්ථ දක්වන්න පුළුවන්.  මේ ඉන් එකක් පමණයි.

'විල්පත්තුව'.  එනම් මේ 'ජාතික' වූ 'පුංචි ඡන්දය' විල්පත්තුව සහ ඊට අදාළ පාරිසරික, ආර්ථික සහ දේශපාලනික කාරණා වලට හිතා මතා ම ලඝු කර මු.  

මුලින් කිව යුතු යමක් තියෙනවා.  විල්පත්තු සංහාරයට එරෙහි වන අය‍ට එරෙහි වන්නෝ මේක 'බොදු බල සෙනා වේ මුස්ලිම් විරෝධය ක්' ලෙස අර්ථකථනය කරන්න උත්සහා කරනවා.  බොදු බල සේනාව මෙතෙන්ට මැදිහත් වූ බව ඇත්ත.  ඊට හේතුව එම සංවිධානයේ මුස්ලිම් විරෝධය හෝ ආගමික අන්තවාදය වෙන්නත් පුළුවන්.  ගස් කැපුවේ මුස්ලිම් ජාතිකයින් පදිංචි කිරීම සඳහා නම් මෙතන වාර්ගික සාධකයක් නැතැයි කියන්නත් බැහැ.  ඒ කෙසේ වෙතත් මූලික ප්‍රශ්ණය කැලෑව කැපීමයි.  එයට හවුල් වූ සියළු දෙනා කරලා තියෙන්නේ ජාතික අපරාධයක්.  ඒ කියන්නේ මේ වැඩේට මූලික වූ දේශපාලන බලවතුන් සහ පක්ෂ, ඒ සඳහා නීති විරෝධී ලෙස අවසර දුන් නිලධාරීන්, අහක බලාගෙන සිටි අය, මුල් පදිංචිකාරයෝ කියන බොරුව කියපු අය සහ ඒ බොරුව පතුරවපු අය, සංහිදියාව දඩමීමා කරගෙන විනාශයට උඩ ගෙඩි දුන් අය, මුස්ලිම්-විරෝධය නිසාම මෙයට විරුද්ධ වී ඒ අනුව කාරණයට 'ආගම්වාදී' හැඩයක් දුන් අය, 'ආගම්වාදය එනෝ' කියමින් සංහාරය යටගහන්න උත්සහාකරන අය.

ගහකට වනයකට ජාතියක් ආගමක් නැහැ.  එනම් ඒවා හැම ජාතියකටම අයිතියි, හැම ආගමික සමූහයන්ට අයිතියි.  සිංහල කැලෑ නැහැ.  මුස්ලිම් කැලෑ නැහැ. බෞද්ධ කැලෑ නැහැ. ක්‍රිස්තියානි හෝ හින්දු හෝ ඉස්ලාමීය කැලෑ නැහැ.  කැලෑවක ජාතිය කැලෑවමයි. කැලෑවක ආගම ත් කැලෑවමයි.

ජාතික ප්‍රශ්ණය විල්පත්තුව යි.  මෙහිදී විල්පත්තුව කියන්නේ පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ කරුවලගස්වැව සිට මන්නාරම දිස්ත්‍රික්කයේ යෝධ වැව දක්වා ඇති, උතුරු, උතුරු මැද සහ වයඹ පළාත් තුනටම අයත් පරිසර පද්ධති සංකීර්ණය යි.  රම්සා තෙත්බිමක් ලෙස ජාත්‍යාන්තර ව පිළිගන්නා මෙම සංකීර්ණය ට අදාළ ප්‍රදේශයේ සියලු ජාතික වනෝද්‍යාන, සංරක්ෂිත කැලෑ සහ වනසංරක්ෂණ බිම් ඇතුලත් වේ.  

එහෙත් මෙහිදී 'විල්පත්තුව' මීට වඩා පුළුල් විදිහකට නිර්වචනය කරන්න අවශ්‍යයි.   විල්පත්තුව යනු කැපීමට නියමිත සියළු කැලෑ වේ.  ගස් වැද්දන්ගේ සහ ඊනියා සංවර්ධනයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති සියළු කැලෑ 'විල්පත්තු' ලෙස සැලකිය යුතුයි.  විල්පත්තු කියන්නේ අප සියළු දෙනා ආශ්වාස කරන ඔක්සිජන්, එනම් අපගේ ජීවිත හුස්ම පොදටත් 'විල්පත්තු' කියල කියන්න පුළුවන්.  විල්පත්තු කියන්නේ රට ට.  එය 'ජාතික' වේ.  රට ද වේ. ගම ද වේ.  අදටත් හෙටටත්, පුරවැසියන් ටත් පුරවැසියන් වීම ට නියමිත සියලුදෙනාටත් අදාළ වන 'ජාතික ප්‍රශ්නය' විල්පත්තු වේ. 

එහෙත් ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ සියල්ලම විල්පත්තුව ගැන නිහඬ යි.  ඡන්ද කුට්ටි දේශපාලනයට අවනත වන නිසා වෙන්න පුළුවන්.  නැත්නම් මෙතන 'වාර්ගිකත්වය' සලකුණු වෙලා තියෙන නිසා 'සන්හින්දියාව' අවුල් වෙයි කියන බය වෙන්න පුළුවන්.  කොහොම වුනත් මුළු රටටම බලපාන සහ එමනිසාම සියලු ජනවර්ග වලට බලපාන ප්‍රශ්නයක් ගැන නිහඬ වීම කියන්නේ සන්හින්දියාවට කෙළවෙන්න දෙන එකම බව තීන්දු කරන්න වෙනවා.  

විල්පත්තුව ගැන කතා නොකරන දේශපාලන පක්ෂ සන්හින්දියාවට, සාමයට, ජනතාවට එරෙහිව කටයුතු කරන බව තීන්දු කල යුතු යි.  මන්ද විපත්තු කියන්නේ 'ජාතික ප්‍රශ්නයට' කියන අලුත් නම.  

මන්ද විල්පත්තු කියන්නේ ශ්‍රී ලංකාව මයි. මන්ද විල්පත්තුවේ සිදුවන වන සංහාරය සිද්ද වෙන්න දීල අහක බලාගෙන ඉන්නව නම් රටක් ගැන, ගමක් ගැන, හෙටක් ගැන කතා කරන්න සදාචාර අයිතියක් තියෙන්න විදිහක් නැහැ.  ඒ විතරක් නෙවෙයි කතා කරන්න තරම් රටක්, ගමක්, ජාතියක් හෝ හෙටක් පවා ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ.  

තම තමන්ගේ ඡන්ද ව්‍යාපාර තුල අරයට මෙයාට බනින එක සාමාන්‍ය දෙයක් දැන්.  අර පක්ෂය අරහෙම කෙරුව, මෙහෙම කෙරුව නැත්තම් අරක කරේ නැහැ මේක කෙරුවේ නැහැ කියල කියන එක ත් සාමාන්‍ය දෙයක්.  හරියට ඔය ටෝක් ඉශු කරන අය/පක්ෂ කරලා තියෙන්නේ පුදුමාකාර දේවල් වගේ, නැත්තම් නරක දේවල් කරලම නැහැ වගේ.  එහෙම පක්ෂ නැහැ.  ඒ නිසා සීලවන්තයෝ කියල කියා ගෙන එන අය තනිකරම කරන්නේ බොරුව.  

ඒ කෙසේ වෙතත් ඒ හැමෝටම අවස්ථාවක් උදා වෙලා තියෙනවා ටිකක් සීරියස් වෙන්න.  පව් සමාකර ගන්න.  ජනතා විශ්වාසය දිනාගන්න.  


විල්පත්තුව ගැන පැහැදිලි, නිරවුල්, වංගු නැති, බොරු විදග්දකම් නැති ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කරන්න. එච්චරයි.