22 February 2018

Buds that (are said) to bloom

A bud is a metaphor and it is one that has naturally led to over-use because it is the party symbol of the Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP), the nelum pohottuwa. ‘The bud will bloom,’ they said with as much conviction as the rhetoricians of other parties predicted its withering. The results are out but the metaphor-play has not abated.  

Rajavarothiam  Sampanthan is the latest to have indulged. Speaking in Parliament, the veteran Tamil nationalist attacked former President Mahinda Rajapaksa conjuring up the specter of Eelam-creation in campaign rhetoric. He has a point.

Sampanthan said that Rajapaksa, as President, had talked of ‘maximum possible devolution,’ when he inaugurated the All Party Representative Committee (APRC). He mentioned also the ‘Experts Comittee’ appointed by Rajapaksa and led by Prof Tissa Vitharana. He noted that the report of this committee recommended reforms that went beyond the 13th Amendment. Of course Rajapaksa didn’t get excited about the APRC Report and Sampanthan didn’t mention this fact. On the other hand neither did he remind people that Rajapaksa had talked of ‘Thirteen Plus.’    

However, Sampanthan did mention that all the members of the Joint Opposition (which morphed into the pohottuwa so to speak) had unanimously supported the Resolution to turn Parliament into a Constitutional Assembly and had participated in the proceedings of the Steering Committee appointed thereof. Neither Rajapaksa nor anyone else talked of Eelam either in Parliament or in the Steering Committee, he quite rightly points out.  

All this he weighs against Rajapaksa, during the course of the election campaign saying that Tamil Eelam could bloom after the election if the people choose poorly. It was not only Rajapaksa who said it. Many of the key spokespersons for the SLPP issued that warning. 

Now appointing a committee to come up with solutions does not necessarily mean that one always knew about the outcome.  There was an issue with the composition of the Tissa Vitharana Committee. It was federalist-heavy. The outcome was unceremoniously dumped.   

That error was repeated in the Steering Committee. Voting for turning Parliament into a Constitutional Assembly does not mean that Rajapaksa or anyone else were voting for Sampanthan’s outcome preference. There were more than one report that came out of the deliberations of the Steering Committee. Nothing concrete has come out of it. 

The contradiction comes from the ‘thirteen plus’ statement and from the ‘maximum devolution’ pledge.  Only Rajapaksa would know why he made such careless statements.  He did make them, and that’s what counts.  And that’s why Sampanthan is absolutely right in chastising Rajapaksa for what is clearly double-speak and therefore irresponsible. [Read also 'The pluses and minuses of the 13th Amendment']

Whether such irresponsibility on the part of ‘The lotus bud’ as Sampanthan puts it results in Eelam blooming is a different matter, however.  The notion is interesting. What it implies is that there is an Eelam bud already which is not a product of the lotus bud.  

What is this Eelam bud? Well, Sampanthan describes it unwittingly. Listen to him:

‘I want to put on record  that my Party at this Election, in our manifesto, talked of a political solution within the framework of an undivided, indivisible, single country. There was no campaign carried on, anyway, in the North and East which talked of division of the country. We only talked of a solution that is acceptable to our people, that is reasonable substantial power-sharing within the framework of a united, undivided, indivisible single country.’

The bud’s right there.  The Eelam bud that is.  What is power-sharing if not Federalism? What is Power-sharing without talking of history, demography and geography if not devious machinations for land theft based on a myth-model? What is ‘substantial’ in this context if it is not a legitimation of a lie in its extrapolation? Rajapaksa, like others, have purchased the lie of Eelamists by indulging in vague-speak on devolution.  He has bought into the Eelamist bud, knowingly or unknowingly, or else used the term carelessly and irresponsibly for petty political purposes.  Sampanthan is however the real deal. He’s not playing politics-of-the-moment. He is not indulging in conveniences. He is speaking the truth of the Eelam bud.

Both men are talking ‘substantial devolution’ or ‘maximum devolution’ in a context where Eelamists have superimposed the concocted territory of ‘historical (sic) homelands’ on lines drawn arbitrarily on by the British. Such words are tossed around in a context of a constructed history, a refusal to peruse archaeological evidence to back claims, and  absolute silence on demographic and geographical realities (almost half the Tamils live outside the so-called ‘historical homelands’ while even the Eelam map shrinks when we factor in territories where communities have actually lived in for long periods of time, especially in the Eastern Province). 

Against this background and the considerable Eelamists posturing by Tamil Nationalists, Samoanthan included, talking of Lotus buds blooming Eelam flowers is laughable. It makes one conclude that tossing out words such as ‘indivisible,’ ‘undivided’ and ‘single country’ is nothing but eyewash. That;s just frill in whose shade the Eelam bud can be nurtured into full bloom, remembering of course Chelvanayakam’s famous strategic plan for Eelam, ‘A little now, more later’.   

Let’s get this straight.  Sampanthan and the Eelamists, now in defence mode and in reduced circumstances following the military rout of the LTTE, are indulging in federalist talk.  Federalism is about territories with distinct peoples voluntarily coming together. It naturally implies that having come together, any of the entities thus ‘united’ (another problematic words used by Sampanthan and his ilk) can voluntarily choose to go it alone.  This is bud. This is the rub.

This is the bud that the federalists in the business of constitutional reform are carefully and surreptitiously watering and fertilizing.  Rajapaksa, because of his careless of ill-advised uttering, has no moral authority to cry foul over Eelam-budding, but that does not mean people need not be concerned about it.  After all, when G.G. Ponnambalam was spouting communalism, few would have thought that the 50-50 bud would bloom into a rabid terrorist outfit like the LTTE which would reduced people like Sampanthan into choirboys and cheerleaders. 

The Rajapaksa camp, then, does not have the moral right to raise fears over an Eelam-bud, but it does not follow that the fears expressed are without basis. He cannot talk, but others can and must. They must because Sampanthan has clearly reiterated that there is an Eelam bud and because the entire constitutional reform project is run by lackeys of the bud-blooming project. Most importantly, they have demonstrated their utter lack of integrity in ‘process’ by refusing to enumerate grievances and by refusing to consider undeniable historical, demographic and geographical factors.  It has been reduced to a process of predetermining telos and constructing conditions and modeling myths to obtain that end point. 

As long as the Eelam-bud exists, then it will be named as such, Sampanthan should understand this. Just because someone doesn’t have a moral right to call it such does not mean it does not exist.  Sure, various people can nurture it, but the principal gardener is the federalist. Sampanthan, if you want to put a name to it.


Malinda Seneviratne is a freelance writer. www.malindawords.blogspot.com.

දෑස නිසා....

ලෙස්ටර් ගේ ෆිල්ම් එකක්. අවුරුදු 42ක් පරණයි.  ගුණසේන ගලප්පත්ති ගේ කතාවක්. ජෝ, ශ්‍රියාණි, රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය, දෙනවක හාමිනේ තමයි ප්‍රධාන චරිත රඟපෑවේ.  ඒත් මේ දෑස වෙනස්. 

සිද්ධිය පරණයි, ඒත් ෆිල්ම් එක තරම් පරණ නෑ. තිර රචනයක් නෑ. අධ්‍යක්ෂණයක් නෑ. චරිත තුනයි. කෙටියි. 

කොළඹ රස්සාව කරන තාත්තෙක්, සති අන්තයේ කෑගල්ල ට යන. අවුරුදු තුනක විතර දුවක්.  වෙලාව උදේ 9 විතර ඇති. තාත්තගේ කටහඬ ඇහිලා දුව මිදුලට දුවගෙන එනවා. තාත්තා සුපුරුදු විදිහට පහත් වෙලා දුවව බදාගන්නවා. දුව හිනා වෙලා තාත්තගේ ඇස් දෙකට එබෙනවා. මෙහෙම ප්‍රශ්නයක් අහනවා:

"අප්පච්චි, අප්පච්චිගේ ඇස් වල මං ඉන්නවා...මගේ ඇස් වල අප්පච්චි ඉන්නවද?"  

 "ඔව් චූටි, ඉන්නවා නේ!" 

ඊට පස්සේ වෙන කතා.  දුව මිදුලේ එයාගේ සුපුරුදු සෙල්ලම්. තාත්ත ගේ ඇතුලට ගිහින් මාස හයේ චූටි දුව හුරතල් කරනවා. ඒ අතරේ බොහෝ දේවල් කල්පනා කරනවා. දුවගේ ඇස් දෙකේ දැක්කේ තමන් ගේ රූපය ද? වෙන දේවල් තිබුනේ නැද්ද? තමන්ගෙන් මේ වගේ ප්‍රශ්න අහනවා. විවිධ උත්තර හිතට එනවා.  පොඩි දරුවා හුරතල් කරන අතරේ ඒ උත්තර හිත තුල එහාට මෙහාට පෙරළනවා. විවිධ දේවල් හිතට එනවා. ඇස් වල ලැගුම් ගන්නවා. ඉවත් වෙනවා. වෙනත් දේවල් එනවා. යනවා.   

ඈතට දිවෙන වෙල් යායක්, ඉමක් නැති අහසක්, සිතුවිලි වර්ණවත් කරන රටාවන්, අහඹු දේවල් හදගැස්ම ට තනුවක් සපයන, දුටු සැනින් දියවෙලා යන පාරවල්. ඒ ඇස්වල තව දේවල් මැවෙන්න පටන් ගත්ත. හසරැල් වගේම කඳුළු, බිඳ වැටීම් වගේම අධිෂ්ටානය, නැවත නැවත නැවත නැවත නැවතීම් සහ පණ ගැන්වීම්. යෙහෙලියක්, ආදරවන්තියක්, මවක්, මිත්තනියක්, චූටි දරුවෙක්. මේවා පෙනෙන්න පටන් ගත්තා.

කවියට පෙරලගන්න බැරි සතුටක්, දරාගන්න බැරි දුකක්.  තුවාල වුනු දණහිසක්, බිඳුණු හිත් සනසන බැල්මක්. හදවත ස්පර්ශ කරන ලෙන්ගතුකම්, හිත කළඹන ප්‍රේමයන්, මුළු විශ්වයම වැළඳගන්න දිග හැරෙන අත්. ඒ අත් ගසා දමන නපුරු මිනිස්සු. බිලිඳෙකුගේ හුස්ම පොද ඉවසගන්න බැරිව වෙව්ලන ඇඟිලි තුඩු. මේ සේරම ඒ ඇස් වල දැක්ක.  

ඉබේටම වගේ ඇස් පියවුනා.  කඳුලක් දෙකක් වෑහුනා. දුවට කියන්න ඕන නමුත් දුවට තවම නොතේරෙන දේවල් තමන්ටම කියා ගත්තා.

"දුවගේ ඇස් වල මට මාව දකින්න අවශ්‍ය නැහැ.  මම ආගිය තැන, දැක්ක දේවල්, කරපු නොකරපු දේවල්, කීව දේවල්, කියාගන්න බැරි වුන දේවල්....මේ කිසි දෙයක් මට දකින්න අවශ්‍ය නැහැ. දුවගේ ඇස් වලින් දැක ගන්න දේවල් ගොඩාක් තියෙනවා. දැකගත්තනම් මම ගොඩාක් සතුටු වෙන දේවල් ගොඩාක් තියෙනවා. ඒ හැම දෙයක්ම දකින්න වෙන්නේ නැහැ දුවට. මට හිතාගන්නවත් බැරි දේවල් දුව දකියි. ඒක හොඳ දෙයක්. කොහොම වුනත් ඇස් ඇරලා හැමදෙයක් දිහාම බලන්න. බලාගන්න බැරි දේවල් ඇස් වහගෙන බලන්න පුළුවන් වෙයි."

චූටි දුවට නින්ද ගිහින්. එයාව ඇඳේ තියල, රෙද්දකින් පොරවලා, වටේටම කොට්ට පවුරක් හදල ඉවර වෙනකොට ලොකු දුව කතා කෙරුව.

"අප්පච්චි එන්න. අපි දැන් ගල් සාදු ට මල් තියමු." 

කියන දේ තේරුනේ නැතත් දුව ගේ කීමට අවනත වුනා.  දුව අතින් අල්ලගෙන තාත්තව මිදුලට ඇදගෙන ගියා. ගල් බැම්මක් උඩ පූජාවක්. 'ගල් සාදු' තුන්මුලස් ගලක්. 'සාදුට' ඉදිරියෙන් මල්. 

"දැන් අපි වඳිමු."

වැඳීමට ගියේ තත්පර කීපයක් විතරයි.

"දැන් හරි." 

දුව දුවගේ ලෝකයේ. තාත්තා එයාගේ ලෝකයේ. දුවගේ ඇස් වල තාත්තා නැහැ. ඒත් තාත්තගේ ඇස් වල දුවල ඇරෙන්න වෙන කිසි දෙයකට ඉඩක් තිබුනේ නැහැ.  

21 February 2018

20 February 2018

Those embarrassing moments…

Affection demonstrated by parents in front of friends must rank among the top 5 ‘Most Embarrassing Things’ for a young boy or girl between the age of 12 and 16 or so.  That’s when they believe or want others to believe that they are adults, mature, capable of taking care of themselves and even the entire world.  

A kiss immediately conjures up baby days of wanting to feel secure, the clinging to the hand, the waiting for arrival, expectations of love and fulfillment of simple but all-so-very-important wants.  It’s not a situation you want to be reminded of when you are, in your mind, Mr or Ms Universe. Well, not exactly Lord of the Universe, but most certainly not a baby or in need of parental affection.

It happened to me when I was 14.  That was the O/L year.  We usually traveled by bus but that day my father dropped me off at school.  He stopped the car inside the school, just outside the Principal’s office. It was almost 7.30, so I was in a hurry to get out and run all the way to my class, which was located a fair distance away.  

I didn’t say ‘bye’.  I just opened the door and ran. Then he called me and signaled me to come back. We were obedient kids, I suppose. I was agitated, but a father’s command was not to be disobeyed. 

I might have thought that he had something important to say. He did not. He just tapped his finger on his cheek.  That really annoyed and agitated me, I remember. So I kissed him and fled, noticing as I ran my mathematics teacher, Mr Nelson Fernando, turning the corner. I worried for a moment that he might have seen, but decided he hadn’t.  

I lived, back then, for the interval, which I knew would arrive at some point and whose inevitable arrival made all things sufferable.  By the time Mr Fernando came for the Maths period immediately after the interval, I had forgotten that I had seen him that morning.  I had even forgotten the kiss.  

Mr Fernando was an amazing teacher. He was friendly, jovial at times, and made the subject interesting even for bad students like me.  After the customary ‘Ayubowan lamai’ Mr Fernando smiled.  It was a long smile.  I was in post-interval bliss and didn’t take too much notice. Then he explained (in Sinhala).

‘I saw something very sweet this morning.  A father came to school to drop off his son…’

That’s how he began. He cast a couple of glances at me. I cringed. He didn’t say it was me.  After relating the entire incident, he said ‘that’s sweet, isn’t it Malinda?’

The whole class laughed. I wanted a big hole to open before me and swallow me up.

They laughed, but didn’t tease me. Later, thinking about such things, I realized that the laughter came from having faced similar situations. I’ve seen friends in similar situations. I’ve seen them cringe. I’ve laughed. I’ve understood.

I have seen my daughters suffer the same way. I’ve seen their friends being amused. I don’t think they teased the girls thereafter. 

Last night, I was notified of a comment posted below a blogpost. It didn’t take long for me to realize who had written it. 

‘Go away. I'm not smiling. Irritated!!! Also,akki definitely misses aththammi more than me- I can't even remember her. And, i'm not a grandmother!!!!!!!!’

I clicked the link given in the notification. The title was ‘Of grandmothers, old and young’.  

‘Grandmother’ has been a sore word between us because I referred to her as grandmother in one of my poems.  The following is the paragraph that had prompted her indignant response:

“My little girl blurts out now and then ‘I miss Aththammi’ (that’s my mother).  She lights an extra clay lamp at the temple of full moon poya days and asks me ‘Do you know for whom?’  She knows that I know, but still asks.  She knows I miss my mother.  And I think that’s her way of saying ‘don’t be sad’ or ‘I know’.  She is such a grandmother, this little child of mine.

“[No, I will not tell her about this article, but she will find it someday and smile].”

Yes, the parenthesis was also in the article.

I went into the room after posting my comment (‘time is long. perceptions change. but you will always be my little girl. tiny. loved.’).  I just looked at her.  She wanted to show annoyance, but couldn’t.  She said ‘what?’ and smiled.  The ‘someday’ had arrived. 

A little embarrassment now and then is a small price to pay for a memory that will last a lifetime. I smile too, now, when I remember that terrible morning of a kiss demanded and given, seen and publicized.  

17 February 2018

Dissolve or be dissolved

Constitutions are not always made with good intention. Even when the intention is good the unexpected trumps the word. They are supposed to be documents of the ‘forever’ kind, but if one thing is certain it is the fact that the sum total of human knowledge is but a speck of dust compared to the universe of human ignorance. And so we have amendments, some pushed through to further narrow political and personal objectives and some to correct flaws showed up by unexpected developments.  

Those who authored the 19th Amendment were quite rightly seeking to reverse the anti-democratic 18th Amendment. They reintroduced term-limits, which was good. They restored and added to the 17th Amendment, i.e. the establishment of the Constitutional Council and independent commissions. 

They erred/subtracted when they wrote in the composition of the Constitutional Council.  They were narrow and self-seeking when they used the notion of a ‘National Government’  to get around the election promise of downsizing the cabinet.  And they didn’t anticipate the February 10th result, just as J.R. Jayewardene didn’t anticipate Sarath N Silva’s determination to enable crossovers or the sway that someone like Mahinda Rajapaksa could have in obtaining a two-thirds majority regardless of the outcome of a parliamentary election.

So what have we got now? In a word, confusion. We have a parliamentary composition that is at odds with the sentiments of the people. Throw in what was always an iffy union between two parties that are so alike but have been at each other’s throats for more than half a century and a pact that started coming apart even before the local government election, and it’s a bloody mess.

The unity-pact, so-called, expired on the 31st of December 2017. As such there is no formal agreement that gives credence to the notion of a ‘national government’ which, by the way, has been ill-defined in the 19th Amendment.  One might argue that the Cabinet has lost legitimacy.  

It is against all this that the United National Party (UNP) and the Sri Lanka Freedom Party (SLFP) mull their respective political futures. The UNP leader, Ranil Wickremesinghe claims that he has constitutional legitimacy. He has avoided speaking about the cabinet and in particular its size. Given the now openly admitted rift, his task would be to secure support from SLFPers not inclined to go along in a possible but uneasy and even dangerous alliance with the Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP). He can probably count on the Tamil National Alliance (TNA) not to side with his political opponents should there be a vote in Parliament.  

The leader of the SLFP, President Sirisena, indicating that he’s broken off the engagement with Wickremesinghe, has deployed loyalists to woo UNPers disenchanted with Wickremesinghe. Naturally, Sirisena has the harder task. Around 25 MPs would have to defect, provided of course that only around 7 or 8 would go over to the UNP and that the Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP) will back him.

His party ended a distant third behind the UNP and the SLPP. His political fortunes are on the wane, to put it politely.  To the extent that the local government election was also a contest about who owns the SLFP (it’s parliamentary group, members and supporters), it is clear that Mahinda Rajapaksa is the clear winner. The 1.5 million votes that the SLFP/UPFA received (just over 13% of the total votes cast) are more likely to gravitate to the SLPP rather than the UNP. 

Sirisena, then, is not in a position to demand. He could, however, keep things in limbo, hoping that it would feed discontent within the UNP, leading to Wickremesinghe being ousted. A long shot, though.

The SLPP is in a very strong position, in contrast. It is reported that the party’s de-facto leader, Mahinda Rajapaksa, who is also a ‘Senior Advisor’ of the SLFP, has indicated that the SLPP would support the SLFP if it manages to cobble together a working majority. The SLPP, it is reported, will not seek cabinet portfolios in such an eventuality. In effect the SLPP would hold the SLFP/UPFA as well as President Sirisena hostage, politically. In any case, the SLPP can step back and enjoy the bitter fight between the SLFP and the UNP for control of the government and indeed for political relevance at least in the short term.  

Whoever ends up in control will have to reduce the size of the cabinet to 30. Therefore loyalty would have to be purchased through means other than offering a portfolio. Few if any are in this for ideological reasons. Politically, there’s nothing attractive that either party can offer anyone from the other side. Since there is no provision for the dissolution of Parliament apart from the death, resignation and the rejection by Parliament of the government’s policy statement or budget, things may very well trudge along in this muddled manner until March 2019.  

While some UNPers have claimed that the election loss was because the party wasn’t allowed to implement its policies, rank incompetence and a blind-eye or complicity in monumental corruption cannot be ruled out as factors. Going solo is unlikely to change public perception regarding the party, especially since an embittered President can and probably will move on prosecuting those responsible for the Central Bank bond issue scam. An SLFP/UPFA government would find it even tougher given terribly reduced circumstances.

All things considered a dissolution of Parliament would be best at this point. Theoretically it is possible to obtain the two-thirds majority required to pass through enabling legislation. The immediate beneficiary would of course be the SLPP since it owns the political momentum following the unexpected and unprecedented victory at the local government elections. This could dissuade both the SLFP and UNP from considering such a course of action. 

The alternatives, however, could be worse. The more muddled and confused things are, and that’s what is reasonable to expect considering the track-record of the ‘Yahapalana’ government and the peculiar circumstances it finds itself in, the longer dissolution takes the worse would be the result. Rajapaksa and the SLPP can afford to wait, for they alone can continue to work at the grassroots mobilizing support for the cause of getting rid of a UNP-SLFP regime that doesn’t seem to know if it’s coming or going.  

Those who are blind to the recent and all-time track-records of the UNP and what’s left of the SLFP might shudder at the thought of Rajapaksa returning to power. The truth is there is little to choose between the UNP, SLFP and SLPP when it comes to corruption, power-abuse, thuggery and murder, unless of course one deliberately blocks out massive chunks of post-independence history.  

The argument for constitutional amendment (of the 19th) to enable dissolution stands not on such things but the simple fact of legitimate representation or rather the lack thereof. This Parliament, as the results of the local government election demonstrates beyond a shadow of doubt, is illegitimate. It does not reflect the popular sentiments of the people.  Its continuation amounts to a travesty of justice and a deference to everything that rebels against the spirit of democracy.  

The silence of the so-called progressives in certain NGO circles, ‘informed academics,’ political commentators and other activists on all this is deafening. 

Dissolution. That’s what needs to be agitated for. If nothing else, it would involve correcting a constitutional error in the 19th Amendment.  

15 February 2018


මීට වසර 26 කට විතර ඉස්සර, ඒ කියන්නේ 1992 විතර, සමහරුන් විප්ලවවාදියෙක්, මාක්ස්වාදියෙක්, වාමාංශිකයෙක් කියල හිතාගෙන ඉන්න සුමනසිරි ලියනගේ අපූරු ප්‍රකාශයක් කෙරුව.  පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍ර පීඨයේ පැවැත්වූ දේශනයක තමයි සුමනසිරි සර් මෙහෙම කිව්වේ.

"වමයි දකුණයි අතර තියෙන්නේ එකම වෙනසයි -- වම හිතනවා වෙනසක් නෑ කියල, දකුණ හිතනවා වෙනසක් තියෙනවා කියල."

දේශනය අවසන් වෙලා ප්‍රශ්න අහන්න ඉඩ දුන්නා. ඔය වම-දකුණ කතාව සඳහන් කරලා මම මෙහෙම ඇහුවා: "ආචාර්යතුමා වමේ ද, දකුණේ ද?"

සුමනසිරි හිනා වුනා.  උත්තරයක් දුන්නේ නැහැ.

මේ දවස් වල ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ගැන සහ ඒ පක්ෂයේ අනාගතය ගැන දුක් වෙලා (ජවිපෙ නොවන) විවිධ අය ඉදිරිපත් කරන යෝජනා දැකලයි මට මේ කතාව මතක් වුනේ. ඒ එක්කම ඔය වගේම තවත් පක්ෂයක් ගැන දුක් වුන මගේ යාලුවෙක් කියපු දෙයක් මතක් වෙනවා.

මතක හැටියට විප්ලවවාදී කොමියුනිස්ට් සංගමය (විකොස) 'සමාජවාදී සමානාත්මතා පක්ෂය' හැටියට නම වෙනස් කරපු කාලේ. විජේ ඩයස් පේරාදෙණියේ කරපු දේශනයක් අවසානයේ තමයි ඒක සිද්ද වුනේ.  විකොස සමග යම් සම්බන්ධයක් තිබුන චාමින්ද හෙට්ටිආරච්චි විජේ ඩයස් 'සහෝදරයාට' මේ වගේ දෙයක් කිව්වා: 'සහෝදරයා කියන දේවල් හරි. ඒත් සහෝදරයාගේ පක්ෂයේ කිසිම අට්‍රැක්ශන් එකක් නැහැනේ!'

විජේ ඩයස් තරමක් තරහින් මේ විදිහට පිළිතුර දුන්නා: 'අට්‍රැක්ටිව් පක්ෂයක් හොයාගෙන යනවා! පක්ෂේ වැඩපිළිවෙල වෙනස් කරන්න ඕන නම්, පක්ෂෙට බැඳිලා මතවාදී අරගලයක් කරන්න.  උදව් කරන්න ඕන නම්, සල්ලි දෙන්න, දීලා යන්න!'

චාමින්ද තාමත් විකොසට සම්බන්ධ ඔය වගේ කතා ගැන හිනා වෙනවා.  ඒත් විජේ ඩයස් ගේ පිළිතුර හරි.

දැන් ජවිපෙට දැනමුතුකම් කියන අයත් ටිකක් චාමින්ද වගේ.   ජවිපෙට දේශපාලනයේ අයන්න අයන්න උගන්නන්න හදන අය කී දෙනෙක් ජවිපෙ ට සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවද කියල මම දන්නේ නැහැ.  ඒ වුනාට මේ තියරි කාරයින්ගෙන් බොහොමයක මැතිවරණ සමයේ දේශපාලන භාවිතය හරිම සරලයි.  එයාල පුංචි ඡන්දයකදී (පළාත් පාලන, පළාත් සභා වගේ) 'ජවිපෙ ට දෙන්න' කියල අඬනවා. මහා ඡන්ද වලදී වැල්වටාරම් තියරි දාගෙන එක්සත් ජාතික පක්ෂ එක්ක හිටගන්නවා.  මහා ඡන්දේ ඉවර වුනාට පස්සේ 'වම ශක්තිමත් කරමු' කියාගෙන ආයෙත් ජවිපෙ 'හරි පාරට ගේන්න' තියරි හදනවා.  ඒක චක්‍රයක්.

චක්‍රය. ඕක තමයි හරිම වචනය.  වම-දකුණ කියන්නේ බොරුවක්.  එහෙම කියනකොට අපට මැවෙන්නේ සරල රේඛාවක අන්ත දෙකක්.  එතකොට වමයි දකුණයි එකිනෙකට ඈතින් පිහිටලා තියෙනවා වගෙයි හිතෙන්නේ.  ඒ වුනාට චක්‍රයක වමයි දකුණයි තියෙන්නේ ළඟ ළඟමයි. එහාට මෙහාට පනින්නත් එහෙන් මෙහෙන් සටන්පාඨ පික්පොකට් ගහන්නත් පහසුයි.  සාක්කුවේ වැටෙන එකත් (දැන හෝ නොදැන) අමාරුම නැහැ. 

අවසාන වශයෙන් තවත් පරණ කතාවක් ලියල මේ සටහන අවසන් කරන්නම්.

ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් සභා මැතිවරණ මුලින්ම පැවැත්වූ යේ 1988 වසරේ.  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය මැතිවරණය වර්ජනය කෙරුව. ජවිපෙ ඒ කාලේ එජාප ආණ්ඩුව එක්ක ගල්කටස්-ටී56 සෙල්ලමට සූදානම් වෙනවා.  "හැම ඡන්දපොලකම මුලින්ම ඡන්දය දාන කෙනාට මරණය!" කියල විජේවීරලා නිවේදනයක් නිකුත් කරලයි තිබුනේ.  ඉතින් තරඟ කෙරුවේ එජාපයයි එක්සත් සමාජවාදී පෙරමුණ විතරයි (සුළු පක්ෂ සහ ස්වාධීන කණ්ඩායම් වලට අමතරව).  ලංකා සමසමාජ පක්ෂය, නව සමසමාජ පක්ෂය, කොමියුනිස්ට් පක්ෂය වගේම ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයත් තරඟ කෙරුවේ එක්සත් සමාජවාදී පෙරමුණෙන්. පක්ෂ ලකුණ පහන.  දින්නේ අලියා. 

ප්‍රතිඵල වල විශ්ලේෂණයක් මැතිවරණයට පස්සේ ලංකා ගාඩියන් සඟරාවේ (මතක හටියට) ලිපියක පල වුනා: "ආෆ්ට ද එලෙක්ෂන් ඩෙබකල් විච් වේ ෆෝ ද ලේෆ්ට් (මැතිවරණ පසුබසීමෙන් අනතුරුව වම කොයිබටද?)." ලියුම්කරු ගේ නම නම් මතක නැහැ.  ඊට දවස් කිහිපයකට පස්සේ ලිපියට පිළිතුරක් (මතක හැටියට) 'දි අයිලන්ඩ්' පුවත්පතේ පල වුනා.  මේකයි හෙඩිම: "ආෆ්ට ද එලෙක්ෂන් ඩෙබකල් විච් වේ ෆෝ ද ලේෆ්ට්? රයිට්!  (මැතිවරණ පසුබසීමෙන් අනතුරුව වම කොයිබටද? දකුණට!)."

ඒ කාලේ 'වම' කියල කිව්වේ එක්සත් සමාජවාදී පෙරමුණට.  ඒ කියන්නේ ලසසප, නසසප, මහජන පක්ෂෙට සහ කොමියුනිස්ට් පක්ෂෙට.  විකොස වාමාංශික පවුලට අයිති වුනාට ගණන් ගත්තේවත් නැහැ.  ජවිපෙ දැක්කේ 'ෆැසිස්ට්වාදී' සංවිධානයක් හැටියටයි.   කෙසේ වෙතත් කතාවේ පොඩි ඇත්තක් තිබුනා.  වාමාංශික සන්ධානය ඒ වෙනකොටත් එජාප මතයේ හිටියේ.  සමාජවාදී පෙරමුණෙන් 1988 ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුන ඔසී අබේගුණසේකර 1989 දී නතර වුනේ එජාපයේ. 

අවුරුදු 30ක් ගතවෙලා පරණ ෆිල්ම් එකක අලුත් ව(ර්)ශන් එකක් තමයි මේ දවස් වල පෙන්නන්නේ.  වම ගැන දුක් වෙන, වම ගොඩගන්න දඟලන අයගෙන් අහන්න තියෙන්නේ සුමනසිරි ගෙන් මීට් අවුරුදු 26කට පෙර අහපු ප්‍රශ්නය මයි: 'ඔයාල වමේ ද දකුණේ ද?' 

එතකොට හිනාවෙයි (සුමනසිරි වගේ දේශපාලනික ව ටිකක් අවංක නම්). හිනාවුනාට උත්තරයක් දෙන එකක් නැහැ. නැත්තම් හොඳටම තරහ යයි. විජේ ඩයස් ට තරහ යනවා වගේ ම.  කොහොම වුනත් අවසානයේ මෙච්චරයි: දකුණ දකුනේමයි, වමත් දකුනේමයි.   


වැඩ්ඩන් ගේ ෂෝ වැඩම තමයි

ලසිත් මාලිංග වැඩ්ඩෙක්. කතා දෙකක් නෑ. කොන්ඩේ පාට කරන්න කලිනුත් වැඩ්ඩෙක්, පස්සෙත් වැඩ්ඩෙක්.  දැන් නම් කොන්ඩේ පාට කළත් නොකළත් වැඩක් නැහැ.  එහෙම වෙනවා, විශේෂයෙන් වේග පන්දු යවන්නන්ට වයසට යනකොට.  කොහොම වුනත් මාලිංග ඉතිහාසගතවෙන්නේ වැඩ්ඩෙක් හැටියටයි.

මේවට නීති නෑ. වැඩ්ඩන්ට ෂෝ අකැප නෑ.  ෂෝ දාන අයට වැඩ බැහැ කියන්නත් බෑ.  වැඩ බැරි අයට ෂෝ දාන්න තහනම් නෑ. ඒ කෙසේ වෙතත් ෂෝ දැම්ම කියල වැඩ්ඩෙක් වෙන්නෙත් නෑ, ෂෝ කාරයෝ අනිවාර්යයෙන්ම වැඩ්ඩො වෙන්නෙත් නෑ.     

පරාක්‍රමබාහු රජ්ජුරුවෝ වැඩ්ඩෙක්. කතා දෙකක් නෑ. නිශ්ශංකමල්ල රජ්ජුරුවෝ ෂෝ වැඩ්ඩෙක්.  ඒ කියන්නේ එයාගේ තිබ්බේ වැඩ වලට වඩා ෂෝ එක. ප්‍රඩක්ට් එකක් නැති වුනත් ඇඩ් එක දැම්ම කෙනෙක්. වැඩ්ඩෙක් නෙවෙයි.    

දේශපාලනයේත් එහෙමමයි.  වැඩ්ඩො වගේම වැඩ බැරි අය ත් ෂෝ දානවා.  ෂෝ කාරයින් ට වෙන කරන්න දෙයක් නැති නිසා ෂෝ දානවා වෙන්න පුළුවන්, ඒත් වැඩ්ඩො ෂෝ දාන එක ටිකක් අවුල්. පරාක්‍රමබාහු රජ්ජුරුවෝ ෂෝ දැම්මද නැද්ද කියල හරියටම කියන්න බැරි වුනත් සංගක්කාර නම් ෂෝ දැම්මේ නැහැ.  මහේලගේ ෂෝ නෑ. තෙන්ඩුල්කාර්, රිකී පොන්ටිං, මයිකල් ක්ලාක්, චමින්ද වාස්, මුත්තයියා මුරලිදරන්, ශක් කලිස්, මයිකල් හෝල්ඩිං, ජෝන්ටි රෝඩ්ස් වගේ අයත් ඒවගේ.  වැඩම තමයි.  නෝ ෂෝ.     

ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ?  ඉස්සරට වඩා දැන් කාලේ ෂෝ ඉල්ලන නිසා ද? වැඩ වල තියෙන ෂෝ එක ෂෝ වගේ දැනෙන්නේ නැති නිසා ද නැත්තම් මදි වගේ නිසාද?  එහෙමනම් ඉම්රාන් කාන්, වාසිම් අක්රම්, සුනිල් ගවස්කාර්, මයිකල් ජෝර්ඩන් වගේ අය දේවත්වයට පත්වුනේ කොහොමද? අර්ජුන රණතුංග වීරයෙක් වුනේ කොහොමද? අරවින්ද ද සිල්වා සංගක්කාර වගේම ඇඩ් වලින් සල්ලි හම්බ කරගත්ත තමයි, ඒත් අරවින්ද ගැන වගේම් සංගා ගැනත් අපට වැඩියෙන්ම මතක එයාල ප්‍රමෝට් කරපු සන්නාමය වත් වෙළඳ භාණ්ඩය වත් නෙවෙයි, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව තුල එයාලගේ දක්ෂකම්.  මහේලත් එහෙමයි.  රංගන ත් එහෙමයි.  ඇඩ් වලට අමතරව තම තමන්ගේ 'කොන්ඩේ' පාට කරන්නවත් වනන්න වත් ගියේ නැහැ.   

කොන්ඩේ කියන්නේ කොන්ඩේම නෙවෙයි කියල කියන්න ඕනෙම නැහැ කියල හිතනවා.  අවශ්‍ය නම් 'කට-අවුට්' කියල කියන්නත් පුළුවන්. බෝක්කු වලට වගේම වැසිකිළි වලටත්, පාලම්ව ලටත්, ක්‍රීඩාගාර වලටත්, රඟහල් වලටත් 'පාට කරපු කොන්ඩේ' කියල කියන්න පුළුවන්.  

ජවහර්ලාල් නේරු මෙහෙම දෙයක් කියල තියෙනවා: මම ජීවත්ව ඉන්න කාලේ පිළිම හදන්න එපා; මන්ද මම හෙට මොන වගේ දේවල් කරයි ද කියල කියන්න බැරි නිසා.  ඒ කිව්වේ 'මගේ කොන්ඩේ පාට කරන්න එපා' කියල.  සමහට අවස්ථා වලදී එහෙමත් වෙනවා.  තමන් තමන්ගේ කොන්ඩේ පාට කරන්න අවශ්‍ය නැහැ. වෙන අය ඒක කරලා දෙනවා. 'එපා' කියල නොකියනවා නම් තමන් ම පාට කෙරුව වගේ තමයි.  ෂෝ දාන්නත් පුළුවන් තමන් වෙනුවෙන් කරන බොරු ෂෝ අනුමත කරන්නත් පුළුවන්. ටිකක් වෙනස් තමයි, ඒත් දෙකම 'වැඩ වලට ම කැපවීම' ට වඩා ගොඩාක් වෙනස්.     
රිකී පොන්ටිං ගෙන් දවසක් කවුදෝ අහල තියෙනවා එයාගේ සාර්ථකත්වයේ රහස මොකද්ද කියල.  පොන්ටිං මෙහෙම කියල තියෙනවා: මට එවන හැම පන්දුවකට ම මම ගෞරව කරනවා!' දැකුම්කලු හතරේ පාරක් ගැහුවම සතුටු වෙන්න පුළුවන් එත් ඒ 'හතරේ පහරේ ඇඩ් එක' හිතේ ඉතුරු වුනොත් ඊළඟ පන්දුවට මුහුණ දෙන්න අවශ්‍ය ඒකාග්‍රතාවය හීන වෙනවා.  බවුන්සර් පන්දුවකට හරියට මුහුණ දෙන්න බැරිවෙලා හෙල්මට් එකේ වැදුනොත් හිත කැළඹෙනවා තමයි. ඒ වුනාට හිතේ අමාරුව පහ කරගන්න බැරිවුනොත් ඊළඟ පන්දුව ට හොඳට මුහුණ දෙන්න අමාරු වෙනවා.  වෙන විදිහකට කියනවා නම් 'අට ලෝ දහමින් කම්පා නොවෙන්න ට්‍රයි කරන්න ඕන.'  කොණ්ඩා මෝස්‌තර වගේ ෂෝ වලින් කියවෙන්නේ ෆෝකස් අවුට් කියල යම් ප්‍රමාණයකට.  

ෆෝකස් එක ටිකක් අවුට් වුනාට හොඳට සෙල්ලම් කරන්න බැරි වෙන්නේ නැහැ. එත් පොන්ටිං කෙනෙක් වෙන්න බැහැ. සංගක්කාර කෙනෙක් වෙන්න බැහැ.  මුරලි වගේ පන්දු යවන්න බැහැ. වැඩ පුළුවන් වුනත් වැඩ්ඩෙක් ම වෙන්නේ නැහැ.  

ෂෝ වලින් පලුදු මැකෙන්නේ නැහැ. ඇඩ් එක මොනතරම් ලස්සන වුනත් ඩේල් ස්ටෙයින්ගේ  දරුණු පන්දු ඕවරයකට මුහුණ දෙන්න වෙන්නේ බැට් එකෙන්. කොන්ඩෙන් නෙවෙයි.  කොන්ඩේ පාටින් නෙවෙයි.  ෆෑන් ක්ලබ් එක විකට් එකට එන්නේ නැහැ. 'හදවතින් අපි විකට් එකේ' කියල පපුවට ගහගත්තත් බැට් කරන්න වෙන්නේ තනියම.  

මෝස්‌තර වලට කාව වුනත් උස්සගෙන යන්න පුළුවන් ටික දුරයි.  ෂෝ එක ඉවර වෙන වෙලාවක් තියෙනවා. ෂෝ එකෙන් කරන්න බැරි දේවල් තියෙනවා.  අන්තිමට ඉතුරුවෙන්නේ වැඩ.  වැඩම තමයි ෂෝ එක.      

Mandate lost: no two words about it

Mahinda Rajapaksa, after losing the Presidential Election, making his now infamous from-the-window speech, blamed it ‘on the Tamils’.  It was a crass, knee-jerk conclusion which was racist and a complete disavowal of his own and significant flaws.  He has since sobered up.  

Maybe the United National Party (UNP) will also sober up soon.  It’s to their advantage to do so.  Right now, it is apparent that the UNP is punch-drunk and even more incoherent than usual. ‘Even more’ because lack of clarity on multiple issues has been the hallmark of the UNP-led regime.  

While some dismayed UNPers have called for Ranil Wickremesinghe’s blood, others have looked elsewhere to find reasons for the defeat.  For example, Wickremesinghe’s closest political associates have pointed the finger at President Maithripala Sirisena. The UNP couldn’t really implement its economic policy, they argue.  

So one might say that there is some self-reflection happening.  What is strange however is that some stalwarts are blaming the defeat on the Government not putting Mahinda Rajapaksa, his brothers, sons and close friends behind bars.  This means that either people didn’t want the Rajapaksas incarcerated or that was a non-issue for them or else they rewarded the Rajapaksas because, damn it, the UNP-SLFP yahapalana regime didn’t put them behind bars!  

It’s as if a trail of broken campaign promises didn’t count.  ECTA didn’t matter, neither did the sale of Hambantota. Constitutional jugglery starting from the flawed 19th Amendment which allowed for a bloated cabinet didn’t count.  Attempts to smuggle in a federal constitution was a non-factor. Nepotism starting with the President with the Prime Minister and several cabinet ministers was forgotten.  And no, the Central Bank bond scam just did not happen!  This is what these people want us to believe.  The truth is that the professionals and academics as well as staunch believers in the good-governance pledge got disillusioned with the regime pretty fast.  

Still, Mangala Samaraweera and others will not believe it. Indeed, they believe the UNP won!  According to Mangala, 6.1 million people (55.3%) had ‘marched to the polls and voted against a return to the Rajapaksa rule'. He says that whereas Mahinda Rajapaksa commanded 5.77 million votes in January 2015, he couldn’t even muster 4.95 million votes this time.

The numbers are correct. The interpretation silly. Sorry, stupid. Reminds one of that old line about falsehoods and forces me to add to it thus: ‘there are lies, damned lies, statistics and Mangala Samaraweera’.  

Let’s apply Mangala’s logic to his party and that of the President.  We could conclude that roughly 7.4 million and a whopping 9.5 million marched to the polls to vote against the UNP and SLFP/UPFA respectively. How Mangala interprets the following facts only he would know, but these are numbers that ought to rouse the UNP from its deep stupor. 

The UNP vote declined from 5.1 million in August 2015 to just 3.6 million on February 10, 2018 which is a loss of around 1.5 million votes.  The UNP’s vote share fell from 45.7% in August 2015 to 32.63% or more than 13 percentage points.  So, following Mangala, we can say that 77.37% have rejected the UNP and 86.62% have rejected Maithripala Sirisena and the SLFP/UPFA.  Happy?

If you take out the areas where the vast majority of voters are Tamils, the numbers should terrify the UNP.  The UNP lost the following districts which the party had secured in August 2015: Colombo, Gampaha, Kandy, Matale, Trincomalee, Puttalam, Polonnaruwa and Kegalle. The party retained Nuwara Eliya (down fro 59.1% to 37.3%), Digamadulla (down from 46% to 26%) and Badulla (down from 54.8% to 32%).  Where the UNP lost, it lost badly, securing around 25% of the vote. The ‘national’ figures are obviously boosted by the returns from strongholds where too there’s a decline in popularity indicated.  

The coalition that defeated Mahinda Rajapaksa in 2015 is no longer together. If they were, then one could not only add what each got but it is likely that they would have polled more than they actually did. T

his is undeniable: the UNP, SLFP and JVP contested SEPARATELY.  It is ridiculous to operate as though 2018 is 2015 and that the parties are united.  They are not. 

If this election was, among other things, a battle for the ownership of the SLFP then the party has gone to Mahinda Rajapaksa, one can conclude.  Using Mangala-logic, it can be argued that in subsequent elections the majority of those who voted for the SLFP/UPFA is more likely to go with the ‘pohottuwa’ than the ‘aliya’ not least of all because the UNP has all but ended the marriage with the President’s party.  Even if one were to split the SLFP/UPFA vote equally between the UNP and the Sri Lanka Podujana Peramuna (SLPP), the latter would gather close to 50% in some districts and well over 50% in most.  

If the numbers are used to apportion district gains assuming it was a General Election, then with the bonus seats coming into play the SLPP would have secured a majority of parliamentary seats.  If the system used at the February 10 election was employed, the vast majority of electorates would have been won by the SLPP.  Perhaps using such frames Mangala could calculate who marched for what and where they ended up.  Perhaps following the dictum ‘it’s good to hope for the best but expect the worst,’ Mangala could extrapolate this result onto the outcome of a general election where the SLFP/UPFA voters would vote for the SLPP en masse.  That would sober everyone up.  

As things stand, only those in the UNP who are in denial would find consolation in Mangala’s thesis on the local government election.  

I have no issue with delusion if it helps alleviate pain. What’s not pardonable is the distraction and deliberate fudging of political reality. 

The UNP-SLFP regime has been proven to be incompetent and found to be corrupt.  It was a vote of no-confidence on the regime; going even by Mangala’s Arithmetic more than half the total number that voted rejected the UNP-SLFP Unity Government.  The numbers in Parliament no longer reflect the sentiments of the electorate.  It is a travesty of justice to operate as though the people do not count. It is immoral to take refuge in the 19th Amendment’s provision for Parliament not to be dissolved before March 2020.  The numbers can be found to introduce a special clause to facilitate dissolution.   

The mandate has been lost and although Mangala and others feign to be at a loss to comprehend what has happened the fact has not been lost on the people.  No mandate. No legitimacy.  It is time to figure out a civilized exit strategy.  

Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com. www.malindawords.blogspot.com

14 February 2018

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල කියවීමේ මංගල සුත්‍රය සහ එහි දෝෂ

මාධ්‍ය සහ මුදල් අමාත්‍ය මංගල සමරවීර කියන විදිහට පැරදිලා තියෙන්නේ මහින්ද.  තර්කය පදනම් වෙන්නේ පහත කරුණු මත. 2015 ජනවාරි ජනාධිපතිවරණයේ දී ඡන්ද ලක්ෂ 58කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මහින්දට වැටුනට පොහොට්ටුව ට පුංචි ඡන්දේ දී වැටුනේ ඡන්ද ලක්ෂ 49.5 ක් පමණයි. මංගල කියන විදිහට ලක්ෂ 61ක් (55.3%ක්) ඡන්ද පොළ ට ගියේ මහින්දට විරුද්ධ ව ඡන්දේ දෙන්නයි.

මංගලගේ මේ අපූරු ගණිත ක්‍රමය එජාපයටත් මෛත්‍රිපාල සිරිසේන නායකත්වය දෙන ශ්‍රීලංනිපයට ත් (එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය ලෙස තරඟ කල ආසනත් මෙතැනදී 'ශ්‍රීලංනිපය' ලෙස හඳුන්වමි) ආදේශ කරමු. එහම ගන්නකොට 2015 අගෝස්තුවේ  ලක්ෂ 51 වූ එජාප ඡන්ද පදනම ලක්ෂ 36 දක්වා අඩුවෙලා. මෛත්‍රිපාල ගේ ඡන්ද පදනම ලක්ෂ 62 සිට ලක්ෂ 15 දක්වා අඩුවෙලා. ලක්ෂ 74ක් එජාපයට විරුද්ධවත්, ලක්ෂ 95ක් ශ්‍රීලංනිපයට විරුද්ධවත් ඡන්දය පාවිච්චි කරලයි තියෙන්නේ.  ඒ කියන්නේ 77.37%ක් එජාපය ප්‍රතික්ෂේප කරලා තියෙනවා, 86.62%ක් මෛත්‍රිපාලවත් ශ්‍රීලංනිපයත් ප්‍රතික්ෂේප කරලා තියෙනවා.  උණ ගැනෙන සංඛ්‍යා මේවා!  

2015 මහා මැතිවරණයේ දිනු දිස්ත්‍රික්ක වලින් එජාපය කොළඹ, ගම්පහ, මහනුවර, මාතලේ, ත්‍රිකුණාමලය, පුත්තලම, පොලොන්නරුව සහ කෑගල්ල පැරදිලයි තියෙන්නේ.  නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ ඡන්ද පදනම 59.1% සිට 37.3% දක්වා අඩු වෙලා. බදුල්ලේ  එජාප ඡන්ද පදනම 54.8% සිට 32% දක්වා අඩුවෙලා. පැරදුන දිස්ත්‍රික්ක වල 25%ක් වගේ ප්‍රමාණයක් තමයි ලැබිල තියෙන්නේ. එජාපය දිනලා තියෙන්නේ දිගාමඩුල්ල යි නුවර එළියයි විතරයි.  දිගාමඩුල්ලේ ලැබිල තියෙන්නේ සමස්ත ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් 26%ක් විතරයි.  ජාතික මට්ටමේ ඔය තරම් වත් ප්‍රතිශතයක් වාර්තා කරන්න පුළුවන් වෙලා තියෙන්නේ සම්ප්‍රදායික බල කඳවුරු සුපුරුදු පරිදි විශිෂ්ට ලෙස ජයග්‍රහණය කරලා තියෙන නිසා.    

වෙන වෙනම තරඟ කරපු ජවිපෙත් ශ්‍රීලංනිපයත් එජාප  ගොඩ ට ගන්න පුළුවන් නම්, ශ්‍රීලංනිප ඡන්ද පොහොට්ටුවට එකතු කරන්නත් පුළුවන්.  මන්ද, පුංචි ඡන්දය ශ්‍රීලංනිපයේ අයිතිය පිලිබඳ විමසීමක් හැටියටත් දකින්න පුළුවන් නිසා.  එහෙම බලනකොට පොහොට්ටුව උඩින්ම දිනුම්.  බොහෝ විට ඉදිරි මැතිවරණ වලදී මෙය නිශ්චිත ව දැනගන්න පුළුවන් වෙයි. ඒ කියන්නේ පොහොට්ටුවේ ඡන්ද පදනමේ ප්‍රසාරණයක් බලාපොරොත්තු වෙන්න පුළුවන්.

2018 කියන්නේ 2015 නෙවෙයි. ශ්‍රීලංනිපය හේදිලා යන තත්ත්වයක් තුල මීළඟ මැතිවරණ වල දී පොහොට්ටුව ට මීටත් වඩා හොඳ ප්‍රතිඵල ලැබෙයි කියල අනුමාන කරන්න පුළුවන්.

ඒත් මංගල ට වගේම එජාපයේ ප්‍රබලයින්ට මේ ගණිතය තේරෙන්නේ නැහැ. එජාපය පැරදුනා කියල පිළිගන්න සමහර එජාප නායකයින් සහ පාක්ෂිකයින් කියන්නේ හොරු අල්ලපු නැති නිසා පැරදුනා කියල යි.  'හොරු' කියල අදහස් කරන්නේ රාජපක්ෂවරු.  එතකොට රාජපක්ෂලා හිරේ නොදැමීම ගැන කුපිත වුනු ඡන්දදායකයා කරලා තියෙන්නේ රාජපක්ෂවරු හා අනන්‍ය වුන පොහොට්ටුවට ඡන්දේ දීම.  මේ විදිහේ විහිළු සහගත විශ්ලේෂණ කරනවා නම් ඊළඟ මැතිවරණයේ මීටත් වඩා සොරි වෙනවා අනිවාර්යයෙන්ම.

හොරු අල්ලපු නැති එකලු පරාජයට හේතුව.  එතකොට එක්ටා ගිවිසුම? පෝට් සිටී එක? හම්බන්තොට වරාය? කරනවා කියල නොකරපු දේවල්? නොකරනවා කියල කරපු දේවල්? ඥාති සංග්‍රහය? රාජ්‍ය දේපල අවභාවිතා කිරීම? තක්කඩිකම්? හොරකම්? ජනතාව ප්‍රතික්ෂේප කරපු අය ජාතික ලැයිස්තුව හරහා පාර්ලිමේන්තුවට රිංගවීම? එතකොට මහා බැංකුව කොල්ල කෑවේ නැද්ද?  මේවා කිසි දෙයක් ඡන්දදායකයින්ට අදාළ වුනේ නැද්ද?

මංගල පිළිගන්න අකමැති ඇත්ත මේකයි. මහින්ද රාජපක්ෂව පරාජය කරන්න එකතු වුනු බලවේග අද සීසීකඩ.  පුරවැසි බලය, අලුත් පරපුර වගේ සංවිධාන වෙච්ච දේ තේරුම් ගන්න බැරුව මාධ්‍ය සාකච්ඡා වලවිකාර දොඩවනවා. 2015 ජනවාරි මැතිවරණයට එකතුවුන බලවේග අද වෙන වෙනම යි ගමන් කරන්නේ. එදා වගේ අදත් අත්වැල් බැඳගෙන ඉන්නවා කියල හිතන එකත් එහෙම විශ්වාස කරගෙන මැතිවරණ ප්‍රතිඵල විශ්ලේෂණය කරන එකත් විහිළුසහගතයි.   

ඡන්ද ප්‍රතිඵල දිස්ත්‍රික්ක වශයෙන් බැලුවහම හිතාගන්න පුළුවන් පැවැත්වුයේ මහා මැතිවරණයක් නම් සිදුවන දේ.  පොහොට්ටුවට ලැබෙන ඡන්ද ගණන අනුව, බෝනස් ආසනත් සමග අනිවාර්යයෙන්ම පාර්ලිමේන්තු බහුතරයක් ලැබෙනවා.  අලුත් ක්‍රමයට පැවැත්වුවා නම් ආසන බර ප්‍රමාණයකින් පොහොට්ටුව දිනනවා.  

ඉතින් මංගලගේ සරල ගණිතය සරල විතරක් නෙවෙයි සාවද්‍යයි.  පාර්ලිමේන්තුවේ සංයුතිය පොදුවේ රටේ ජනතා කැමැත්තට ගැලපෙන්නේ නැහැ. පටහැනියි.  19 වැනි ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ වගන්තිවල පිහිටෙන් ජනතා තීන්දුව ට එරෙහි වෙනවා නම් එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සාරධර්ම වලට පටහැනි වෙනවා.  කල යුත්තේ 19 වැනි සංශෝධනයට විශේෂ වගන්තියක් එකතු කරමින් පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරින එක යි.  

කෙටියෙන්, යහපාලන ආණ්ඩුවට මේ වනවිට ජන වරමක් නැහැ රට පාලනය කරන්න.  තව දුරටත් ආණ්ඩු බලය තියාගෙන ඉන්න සදාචාර අයිතියකුත් නැහැ.  
ඒ වුනාට දෙකේ පන්තියේ ළමයෙක් තරම් වත් ගණන් බැරි අයට ඔය සදාචාර ප්‍රශ්න නෑ.  මුලින්ම ගණන වැරදුනා කියල පිළිගන්න අවශ්‍යයි.  

වැඩේ මේකයි.  රටේ බහුතරයකට ගණන් පුළුවන්.  එජාපයටත්, මංගලටත්, රනිල්ටත් වැරදුණේත්, ඉදිරියටත් වරදින්නේ ත් ඒ නිසයි.  මෛත්‍රී ගැනත් ඔච්චරයි කියන්න තියෙන්නේ.  2014 දී මහින්ද ට වැරදුනේ ත් ඔය විදිහටමයි. ඒ වුනාට මනුස්සයා නම් කාට හරි කියල ගණන් ටිකක් ඉගෙන ගෙන වගේ.  

මෙතන රට පාලනය කල යුත්තේ මහින්ද ද නැත්තම් මහින්ද හොඳට රට පාලනය කරයි ද නැද්ද වගේ ප්‍රශ්න අදාළ නැහැ.  
කොහොම වුනත් මේ ආණ්ඩුව අවුට්. අවුට් ඔෆ් ඕඩර්.  එජාප-ශ්‍රීලංනිප සන්ධානය ෆේල්.   

13 February 2018

The back of the mind and the bottom line

Angelo De Silva is my neighbor.  He’s a friend and a brother. Today (February 12) is his birthday. I called to wish him. 

‘All the best, good health and good times as you turn 27,’ I said.

Angelo has a lovely sense of humor. He is witty. His witticism is sometimes laced with vulgarity. The bawdiness would come later in the conversation. He laughed and said ‘I think machang you were using the President’s formula to calculate my age. You were a bit off. I am actually a few years younger!’

It was my turn to laugh. 

Neighbors though we are, Angelo and I don’t meet often. Times, walls, roads and a hundred other things get in the way. But when we do meet, we talk about life, our kids, our fears for them, the joys they give and how lovely it is that both our families appreciate trees. 

His house is at a higher elevation and it’s from there that I get the full view of our garden. I never knew it was so green until I saw it from Angelo’s house. Angelo, for his part, is appreciative because in the midst of dozens of houses ours is a rare patch of green.  

So we talked about not seeing each other often as we should, made plans to meet up, and talked about the election results. 

We named names, but that’s not relevant here. I was thinking of the gap between word and deed, the things said and the things unsaid, what’s apparent and what’s hidden. I talked about things ‘at the back of their minds,’ and Angelo quickly interjected, ‘you mean the minds of their backs?’

We laughed. It was an interesting turn of phrase and I told him that he had given me an idea to write about. I expressed to him (and to myself) a word of caution: ‘people might get the wrong idea.’  Angelo is kind and had a lot of confidence in my ability: ‘you’ll be able to write it in some other way.’

I was thinking about it, but then creativity aside I had just spoken to some school children at a workshop on journalism, extolling the importance of truth and accuracy in reporting. I had also alerted them to the dictum ‘facts are sacred, comment free.’ That, now, seems an escape clause, but then again there is a bigger gateway, something that the Vice Principal of my school told me 35 years ago, ‘do what you think is right whether or not the world appreciates.’  

On the other hand journalists always operate within sets of rules, said and unsaid. And so we craft or locate the things that need to be said in places permissible or decorate in such a way that the frill distracts and allows the ‘unspeakable’ to be spoken.  

But yes, it seems that some people and who knows maybe all people or the vast majority use ‘minds of theirs backs.’  And it’s not only when it comes to elections. It’s not only when it comes to governance, which is what Angelo and I were talking about.  

Tad vulgar, though, and Angelo readily admitted. I told him that we should all be applauded as a citizenry for being able to laugh despite all the trials and tribulations that are such an integral part of our lives.  

‘Yes, as a nation we forgive ourselves all the time for electing those we do who we later reject and thereafter forgive ourselves once again for electing another set of the same kinds of people.’

We forgive our sins as we forgive those who sin against us, without waiting for divine approval or compassion.  And so we have survived insurrections and wars, bloodshed and brutality, white vans and tyre pyres, insults and humiliation, one corrupt and incompetent government after other incompetent and corrupt governments.  And we have retained enough life in our not so divine lives to laugh about it all.  

And be a tad vulgar about it too.

‘Vulgarity is all we have,’ Angelo laughed.  

‘I’ll mention that too,’ I promised.

‘Please do, and since Valentine’s Day is a few days away you can say it from the bottom of your heart….or the heart of your bottom!’

My neighbor and I rarely meet.  He won’t be having a birthday party. ‘I’ll just go home after work,’ Angelo said. I said ‘If I do come that way (at a decent hour) I will drop by.’  ‘Please do and it doesn’t have to be on my birthday only,’ he said.

I am not sure I can make it. I don’t have a birthday present for my friend and brother. This must suffice and it will reach him only after the fact. He won’t mind. It’s from the bottom of my heart.

Malinda Seneviratne is a freelance writer. malindasenevi@gmail.com